ЕЦБ со предлог за олеснување на правилата за малите банки: прагот за „мали“ институции се крева од 5 на 10 милијарди евра

Европската централна банка (ЕЦБ) претстави серија предлози со кои се предвидува ублажување на регулаторните и надзорните барања за малите банки во еврозоната, со јасна порака дека не сака да ги ослаби заштитните механизми воведени по финансиската криза во 2008 година. Централната идеја на иницијативата е зголемување на прагот на средства под кој една банка се дефинира како „мала“ — од сегашните 5 милијарди евра на 10 милијарди евра.

Предлогот доаѓа во период кога дебатата за банкарскиот надзор повторно се разгоре по пропаѓањето на американските регионални банки Силикон Вали Банк и Сигнатур Банк, како и по преземањето на Фирст Рипаблик Банк од страна на американските власти. Токму тие случаи ги интензивираа критиките дека надзорните барања за средните банки — оние што се поголеми од малите локални банки, но не спаѓаат меѓу најголемите групи — биле премногу олабавени.

Во објава на блогот на Европскиот банкарски орган, Френк Елдерсон, потпретседател на Надзорниот одбор на финансиската институција, денеска повика правилата да се применуваат пропорционално на малите банки со поедноставени активности, познати како SNCI (Small and Non-Complex Institutions). Тоа главно се однесува на помалите банки што се директно надгледувани од националните банкарски супервизори под целокупниот надзор на ЕЦБ, а не на околу 110 големи банкарски групи — меѓу кои Дојче Банк, БНП Парибас и УниКредит — што се директно надгледувани од ЕЦБ.

Регулаторот предлага особено националните власти да го зголемат прагот на средства под кој една банка може да се дефинира како „мала“ од 5 милијарди евра на 10 милијарди евра, при што големината на прагот ќе зависи од спецификите на соодветниот национален пазар. Според централната банка, промените би можеле да го зголемат уделот на помалите банки кои спаѓаат во категоријата „мали банки со поедноставени активности“ од сегашните 75 на 85 проценти. Тоа би значело дека околу 150 дополнителни банки ќе бидат вклучени во категоријата.

Покрај зголемувањето на прагот, се планира и намалување на административниот товар за речиси 1.000 мали банки, од кои во моментов се бара да подготвуваат свои прогнози како дел од таканаречените стрес-тестови — проверки за нивната способност да издржат неповолни економски и финансиски услови. Со олеснувањето на овие обврски, малите банки би добиле помалку сложени процедури, но и поголема автономија во секојдневното работење.

Иницијативата на ЕЦБ е насочена кон постигнување рамнотежа меѓу две спротивставени потреби: да се намали бирократскиот товар за помалите играчи на пазарот, но истовремено да не се поткопа довербата во банкарскиот систем што беше изградена со строгите правила по глобалната финансиска криза. Затоа ЕЦБ нагласува дека предлозите не значат дерегулација, туку пропорционална примена на правилата, прилагодена на големината и сложеноста на секоја институција.

Доколку предлозите бидат усвоени, тие би можеле значително да го променат начинот на кој функционираат малите банки во еврозоната, намалувајќи ги трошоците за усогласување и ослободувајќи ресурси што би можеле да се насочат кон кредитирање на домаќинствата и малите бизниси. Од друга страна, останува отворено прашањето како промените ќе влијаат врз стабилноста на системот, особено во земји каде малите банки имаат значителен удел во вкупните банкарски активности.