ЕЦБ со предлог за олеснување на правилата за малите банки: прагот за „мали“ институции се крева од 5 на 10 милијарди евра
FinPortal.mk · 5.10.2026 г.
Европската централна банка (ЕЦБ) претстави серија предлози со кои се предвидува ублажување на регулаторните и надзорните барања за малите банки во еврозоната, со јасна порака дека не сака да ги ослаби заштитните механизми воведени по финансиската криза во 2008 година. Централната идеја на иницијативата е зголемување на прагот на средства под кој една банка се дефинира како „мала“ — од сегашните 5 милијарди евра на 10 милијарди евра. Предлогот доаѓа во период кога дебатата за банкарскиот надзор повторно се разгоре по пропаѓањето на американските регионални банки Силикон Вали Банк и Сигнатур Банк, како и по преземањето на Фирст Рипаблик Банк од страна на американските власти. Токму тие случаи ги интензивираа критиките дека надзорните барања за средните банки — оние што се поголеми од малите локални банки, но не спаѓаат меѓу најголемите групи — биле премногу олабавени. Во објава на блогот на Европскиот банкарски орган, Френк Елдерсон, потпретседател на Надзорниот одбор на финансиската институција, денеска повика правилата да се применуваат пропорционално на малите банки со поедноставени активности, познати како SNCI (Small and Non-Complex Institutions). Тоа главно се однесува на помалите банки што се директно надгледувани од националните банкарски супервизори под целокупниот надзор на ЕЦБ, а не на околу 110 големи банкарски групи — меѓу кои Дојче Банк, БНП Парибас и УниКредит — што се директно надгледувани од ЕЦБ. Регулаторот предлага особено националните власти да го зголемат прагот на средства под кој една банка може да се дефинира како „мала“ од 5 милијарди евра на 10 милијарди евра, при што големината на прагот ќе зависи од спецификите на соодветниот национален пазар. Според централната банка, промените би можеле да го зголемат уделот на помалите банки кои спаѓаат во категоријата „мали банки со поедноставени активности“ од сегашните 75 на 85 проценти. Тоа би значело дека околу 150 дополнителни банки ќе бидат вклучени во категоријата. Покрај зголемувањето на прагот,