ДОМ бара системско решение за дивите депонии: „Здравјето на граѓаните не смее да биде заложник на нефункционален систем“ (mv5j5a3q)

Пожарот на нестандардната депонија „Краста“ во Куманово, која гори веќе шест месеци, како и пожарот на депонијата во Струмица, се сериозен аларм дека управувањето со комуналниот отпад во Македонија бара итни и суштински промени. Од политичката партија ДОМ оценуваат дека горењето на отпадот го загадува воздухот и може да ослободува опасни соединенија, вклучително и канцерогени диоксини и фурани, поради што сметаат дека здравјето на граѓаните не смее да биде заложник на нефункционален систем.

Од ДОМ потсетуваат дека депонијата „Краста“ се користи со одлука на Општина Куманово, но дека нема дозвола за депонирање од Министерството за животна средина и просторно планирање. Според податоците на Министерството, законски дозволи за депонирање имаат само три депонии во државата — „Дрисла“ и депониите во Гевгелија и Гостивар. Оттука, од партијата нагласуваат дека општинските инспектори и Државниот инспекторат за животна средина мора да постапуваат ефикасно, секој во рамките на своите надлежности.

„Не е доволно институциите да реагираат откако ќе избие пожар — потребни се превенција, контрола и одговорност“, велат од ДОМ, оценувајќи дека досегашниот пристап кон проблемот со отпадот не дал резултати. Според нив, регионалниот систем за управување со отпад доцни со години, а регионалната депонија кај Свети Николе сè уште не е реализирана.

ДОМ бара преиспитување на досегашниот пристап и конкретни решенија наместо нови ветувања. Покрај регионалниот систем, од партијата сметаат дека треба да се анализира и можноста за централна постројка за енергетско искористување на отпадот, со капацитет до 300.000 тони годишно и проценета инвестиција од 100 до 120 милиони евра. Таквата инвестиција, како што наведуваат, мора да биде оправдана со студија за изводливост, транспарентна постапка и строги еколошки стандарди.

Во контекст на користењето отпад како алтернативно гориво, од ДОМ сметаат дека мора да има целосна транспарентност за видовите и количествата отпад што се користат, за емисиите и за резултатите од мониторингот. Секоја нова постројка за третман или енергетско искористување на отпадот, според нив, мора да се планира на соодветна локација, надвор од населени места, со процена на влијанието врз животната средина и здравјето на луѓето, строга контрола на емисиите и достапни податоци за јавноста.

Од партијата нагласуваат дека енергетското искористување не смее да ги замени селекцијата и рециклирањето, туку да ги надополни. За таа цел, како што велат, потребни се стимулации за примарна селекција, поефикасно собирање и третман на отпадот, посилен инспекциски надзор и отчетно трошење на јавните и европските средства.

Ставот на ДОМ доаѓа во момент кога пожарот на депонијата „Краста“ во Куманово продолжува да гори веќе половина година, а слична состојба е забележана и на депонијата во Струмица. Ваквите случаи, според партијата, јасно покажуваат дека системот за управување со комуналниот отпад во земјата не функционира и дека е потребно негово целосно преиспитување, наместо одложување на решенијата.