Џенсен Хуанг: Од технолошка икона до центар на скандал

Џенсен Хуанг, човекот што го предводи гигантот за вештачка интелигенција Nvidia, е една од најпознатите личности во технолошката индустрија. Тој се искачи на врвот додека компанијата што ја води стана една од највредните во светот. Како лице на бумот на вештачката интелигенција, Хуанг стана близок и со Доналд Трамп, во период кога претседателот се залагаше САД да ја задржат доминацијата во оваа технологија пред Кина. Сега, 63-годишникот што некогаш беше нарекуван „Тејлор Свифт на технологијата“ и „Татко Хуанг“ во Тајван, е вовлечен во скандал по афера со жена осомничена како кинески шпион.

Роден во Тајван во 1963 година, Хуанг имал девет години кога неговото семејство се преселило на западниот брег на САД. Дипломирал како електроинженер на Државниот универзитет во Орегон, а потоа стекнал и магистерска титула од истата област на Универзитетот Стенфорд. Пред да ја основа Nvidia, работел во американската чип-компанија AMD. Според индексот на милијардери на Bloomberg, неговото богатство се проценува на 155 милијарди долари. Стивен Вит, автор на биографијата „Мислечка машина“, за BBC изјави дека Хуанг е технолошки визионер како Стив Џобс и дека е одговорен за создавањето на хардверот за вештачка интелигенција каков што го познаваме денес.

Хуанг имал блиски односи со Трамп. На неодамнешниот самит за вештачка интелигенција во Белата куќа, каде присуствувале 42 технолошки раководители, претседателот бил опкружен со Илон Маск и Хуанг. Трамп изјави дека не разговарал со шефот на Nvidia откако излезе веста за истрагата. „Знам само дека е добар човек, но никогаш не се знае што се случува“, им рече Трамп на новинарите, додавајќи дека Хуанг „направил неверојатна работа за нашата земја“.

Хуанг долго време се наоѓа во центарот на тензиите меѓу САД и Кина. Трамп постојано повторуваше дека двете земји се натпреваруваат за доминација и дека „кој ќе победи во вештачката интелигенција, победува“. Американската предност во голема мера се должи на компании како Nvidia, кои соработуваат со производители како Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), која произведува повеќе од 90 отсто од најнапредните чипови во светот. Од 2022 година САД користат различни контроли врз извозот за да ја задржат најдобрата технологија надвор од Кина, што значи дека компании како Nvidia во голема мера останаа исклучени од најпрофитабилниот пазар во светот. Хуанг еднаш изјави дека уделот на Nvidia на кинескиот пазар паднал од околу 95 отсто на практично нула.

Во последниве години Хуанг водеше интензивна „шатл“ дипломатија, трчајќи меѓу Вашингтон и Пекинг во надеж дека ќе најде начин одобрен од САД за враќање на пазарот. Откритијата од неделата можеби објаснуваат зошто Хуанг не успеал да ја донесе најголемата награда за Nvidia — благословот на администрацијата на Трамп да продава сите чипови освен најнапредните во Кина. И покрај навидум блиските односи со Трамп, Хуанг не успеал да издејствува таква отстапка.

Хуанг ја основал Nvidia во 1993 година со колегите електроинженери Крис Малаховски и Кертис Прим. Компанијата првично беше позната по чиповите за обработка на графика, особено за компјутерски игри, а подоцна се префрли на вештачка интелигенција, поле во кое сега доминира. „Во 2012 година истражувачите на машинско учење почнаа да ја користат за таа цел и Џенсен веднаш сфати дека ова ќе биде огромна индустрија и иднина на компјутерите. Почна да вложува огромни ресурси во она што всушност беше пазарот на хардвер за вештачка интелигенција“, вели Вит. Nvidia сега вреди околу 4,5 трилиони долари, што ја прави една од највредните компании во историјата.