Димитриеска-Кочоска: Задолжувањето го намаливме од 250 на 150 милиони евра поради високите камати на обврзниците

Владата се откажа од првично планираното задолжување од 250 милиони евра и наместо тоа се задолжи со 150 милиони евра, потврди министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска. Како главна причина за ваквата одлука таа ја посочи состојбата на пазарот на капитал, односно превисоките камати на обврзниците, кои во моментот ги прават условите за задолжување значително поскапи од претходно планираното.

Според она што го соопшти министерката, првичната намера била државата да се задолжи со 250 милиони евра, но по анализата на условите на финансиските пазари и на каматните стапки што се нудат за државните обврзници, било проценето дека ваквото задолжување во целост би било нерационално. Затоа износот е намален на 150 милиони евра, со што се избегнува плаќање на прекумерно високи камати врз товарот на јавниот долг.

Одлуката доаѓа во период кога трошоците за задолжување на државата на меѓународните и на домашниот пазар на капитал растат, што директно влијае врз буџетските средства наменети за отплата на каматите. Димитриеска-Кочоска ја нагласи токму оваа причина, посочувајќи дека каматите на обврзниците сега се превисоки за да се оправда целосното задолжување од 250 милиони евра.

Намаленото задолжување значи и помал прилив на свежи средства во државната каса, но истовремено и помало идно оптоварување на буџетот преку каматни плаќања. Ваквиот пристап е во согласност со напорите на Министерството за финансии да го задржи нивото на јавниот долг под контрола и да не создава дополнителни фискални обврски во услови на неповолни пазарни услови.

Министерката за финансии со оваа изјава практично објасни зошто државата не излезе на пазарот со целосниот планиран износ, туку го прилагоди задолжувањето на моменталната состојба. Со тоа се испраќа и порака дека фискалната политика се води внимателно и дека секоја трансакција на задолжување се проценува врз основа на реалните трошоци што ги носи.

Од аспект на јавните финансии, ваквата одлука може да значи и помала достапност на средства за финансирање на одредени буџетски потреби во краток рок, но истовремено и намалување на ризикот од преплатување камати. Тоа е класичен компромис со кој се соочуваат сите земји кога пазарните услови не се поволни, а државата има потреба од дополнителни средства.

Димитриеска-Кочоска со оваа изјава ја потврди и насоката на фискалната политика на Владата, која во изминатиот период повеќе пати нагласуваше дека се води сметка за одржливоста на јавниот долг и дека задолжувањето се прави само тогаш кога условите се прифатливи. Намалувањето од 250 на 150 милиони евра е конкретен показател за таквиот пристап.

Останува отворено прашањето како намалениот износ на задолжување ќе се одрази врз реализацијата на планираните буџетски расходи, но според она што го соопшти министерката, приоритет е да не се влегува во поскапи кредитни аранжмани само за да се исполни првично предвидениот износ. Ваквата одлука, како што беше објаснето, е донесена токму поради високите камати на обврзниците.