Дигиталното евро добива конкретни рокови: пробни плаќања од 2027, прво издавање најрано во 2029

Европската централна банка (ЕЦБ) ги забрзува подготовките за дигиталното евро, а според актуелните планови пробната употреба на новата форма на европската валута треба да започне во втората половина на 2027 година. Веста ја пренесе членот на Извршниот одбор на ЕЦБ, Пјеро Чиполоне, кој на 10 ноември пред Комитетот за економски и монетарни прашања на Европскиот парламент изјави дека усвојувањето на потребниот законски пакет е неопходно за да се завршат подготовките и да се утврди можниот датум за воведување на дигиталното евро.

Според Чиполоне, доколку Европската Унија го усвои потребниот законски пакет до крајот на годинава, новата форма на европската валута би можела да биде подготвена за прво издавање во 2029 година. Тој предупреди дека одложувањето на европските законодавни преговори би можело да го помести и почетокот на неговата употреба, што значи дека секој застој во законодавниот процес директно се пренесува и врз роковите за самото дигитално евро.

Европскиот парламент ја усвои својата позиција за законскиот пакет на 9 јули 2026 година, а во моментов се водат преговори меѓу Парламентот, Советот на ЕУ и Европската комисија. Целта на овие преговори, познати како тријалог, е договор да биде постигнат до крајот на годината, што е и услов за да се задржи предвидениот временски распоред.

Пилот-проектот на дигиталното евро треба да започне во втората половина на 2027 година и да трае 12 месеци. Во тестирањето ќе учествуваат банки, платежни институции, избрани трговци и вработени во Евросистемот. ЕЦБ веќе избра 36 даватели на платежни услуги, меѓу повеќе од 50 пријавени кандидати, што покажува дека интересот од финансискиот сектор е значително поголем од бројот на предвидени места во пробната фаза.

Преку пилот-проектот ќе се проверува дали дигиталното евро функционира сигурно при секојдневни плаќања, како купување во продавници и префрлање пари меѓу граѓани. Од ЕЦБ нагласуваат дека пробната верзија нема да има статус на законско средство за плаќање и нема да биде достапна за општа употреба, туку ќе служи исклучиво за тестирање на техничката и безбедносната изводливост на системот.

Дигиталното евро е замислено како електронска форма на парите што директно ги издава централната банка. За разлика од криптовалутите, неговата вредност би била еднаква на вредноста на обичното евро, што значи дека не станува збор за нов вид на инвестициско средство или за средство чија цена варира на пазарот. Тоа би им овозможило на граѓаните да плаќаат дигитално со пари издадени од ЕЦБ, а не само преку постојните банкарски и приватни платежни системи.

Од ЕЦБ нагласуваат дека дигиталното евро не е замислено како замена за готовината. Напротив, според нивните објаснувања, новата дигитална форма треба да постои паралелно со готовината и со постојните депозитни пари во банките, а не да ги истисне од употреба.

Временската рампа што ја претстави Чиполоне пред европските пратеници јасно покажува дека патот до реална употреба на дигиталното евро е условен со законодавниот процес. Доколку тријалогот меѓу Парламентот, Советот и Комисијата не заврши до крајот на годината, и пробните плаќања во 2027 година и првото издавање во 2029 година стануваат неизвесни, бидејќи ЕЦБ без законска рамка не може да ги утврди конечните правила за работа на системот.

За граѓаните и за финансискиот сектор во еврозоната, најавата значи дека дигиталното евро преминува од фаза на концепт во фаза на конкретни рокови и тестирања. Сепак, од ЕЦБ остануваат претпазливи во однос на статусот на пробната верзија, која нема да биде достапна за широка употреба и нема да има сила на законско средство за плаќање сè додека не се завршат сите предвидени фази и не се донесе конечната законска рамка.