Десет години предупредувања за апокалипса не ја запреа трката во вештачката интелигенција
FinPortal.mk · 15.9.2026 г.
Технолошките лидери и научниците повеќе од една деценија алармираат дека суперинтелигентната вештачка интелигенција може да го уништи човештвото, но тие предупредувања не го запреа развојот на технологијата. Уште во 2014 година, професорот и астрофизичар Стивен Хокинг предупреди дека развојот на вештачката интелигенција „може да го означи крајот на човечката раса“ — нешто помалку од една деценија пред јавноста да добие пристап до генеративните функции на оригиналната верзија на ChatGPT. Во тоа време, генеративната вештачка интелигенција беше сè уште во зародиш. За јавноста, идејата дека технологијата може да извршува многу од задачите што ги извршува денес, а камоли да стане суперинтелигентна и да го преземе светот, изгледаше претежно хипотетичка, ако не и целосно научна фантастика. Хокинговиот страв беше дека вештачката интелигенција ќе стане толку напредна што самата ќе се редизајнира, а луѓето „кои се ограничени од бавната биолошка еволуција“ нема да можат да се натпреваруваат и „ќе бидат заменети“, изјави тој за BBC. Секои неколку години во индустријата на вештачка интелигенција се случува расцеп. Тимови истражувачи и технолошки лидери издаваат сериозни предупредувања за опасностите од неодговорно развиена вештачка интелигенција. Наместо да инсистираат на пауза во развојот, дел од истражувачите се одвојуваат за да создадат нова компанија за вештачка интелигенција. Меѓутоа, ниту еден момент не предизвика толку одек во индустријата како виралната оставка на безбедносниот истражувач во Anthropic, Џејкоб Коксон, кој на 9 септември на Twitter напиша дека Anthropic и OpenAI „се тркаат директно кон самоусовршувачка суперинтелигенција и си играат со нашите животи“. Неговите грижи ги повторија десетици вработени од Anthropic, OpenAI и други конкурентски фирми. Неколку дена подоцна, извршните директори на водечките американски компании за вештачка интелигенција одговорија на повикот на извршниот директор на Anthropic, Дарио Амодеи, да се забави она што тој го нарече „неод