Демографскиот пад не запира: Тетово и Гостивар со стотици живородени деца помалку, Куманово го загуби водството

Демографската криза во Македонија продолжува да се продлабочува, а податоците од Државниот завод за статистика за првите две тромесечја од оваа година покажуваат дека речиси сите општини се соочуваат со пад на бројот на живородени деца во последните пет години. Според деталниот увид во статистичките податоци, Тетово и Куманово го изгубија водството меѓу општините со над илјада живородени деца, што е јасен показател за длабочината на демографската состојба во земјата.

Веќе по првиот и вториот квартал од годинава е извесно дека и на крајот од 2026 година државата ќе се соочи со поразителна демографска состојба. Најголем дел од општините завршија со негативен природен прираст, што значи повеќе починати отколку родени жители. Во Скопје природниот прираст изнесува минус 36, додека најдлабок негативен природен прираст е забележан во Битола со минус 118. По Битола следат Аеродром со минус 62, Куманово и Прилеп со минус 59, Гостивар и Кочани со минус 58, Велес со минус 57 и Охрид со минус 51.

Состојбата во општините со поголем број жители е променлива, но генералниот тренд останува неповолен. Во Тетово првиот квартал бил во негативна зона со природен прираст од минус 18, но на крајот од јуни оваа општина забележала 44 повеќе родени отколку починати. Слична е состојбата и во Струга, каде до март природниот прираст бил минус 37, а на крајот од јуни преминал во 20. Во Куманово и во првиот и во вториот квартал имало повеќе починати отколку родени, заклучно со март минус 81, а на крајот од јуни минус 59.

Во Кичево се одржува негативниот тренд на природниот прираст, од минус 80 на крајот на март до минус 26 на крајот на јуни. Состојбата во Гостивар е исто така со негативен предзнак, со минус 50 во првиот квартал и минус 58 на крајот на второто тромесечје. Арачиново е во зоната на позитивен природен прираст со 32 односно 33 повеќе родени отколку починати, додека во Чаир е забележан позитивен тренд со природен прираст од 12 во првиот квартал и значајно зголемување на 92 во второто тромесечје.

Иако бројките на ниво на тромесечје варираат, сумираните статистики на крајот од годината се поразителни. Деталните податоци од Државниот завод за статистика покажуваат дека во 2025 година за прв пат во државата бројот на живородени се спушти под 16.000. Речиси сите општини се соочуваат со пад на бројот на живородени деца во период од пет години, што ја потврдува континуираната демографска криза со која се соочува земјата.

Најмногу деца годинава се родени во Скопје, додека во општина Зрновце не е забележано ниту едно раѓање. Овој податок дополнително ја илустрира нерамномерноста во демографските движења меѓу урбаните центри и помалите рурални општини. Негативниот природен прираст во најголем дел од општините значи дека повеќе починати отколку родени жители има во речиси целата земја, што долгорочно ќе има сериозни последици врз работната сила, пензискиот систем и јавните финансии.

Податоците за првите две тромесечја од 2026 година не оставаат простор за оптимизам. Падот на бројот на живородени деца во споредба со 2021 година е значителен, а Тетово и Гостивар се меѓу општините кои забележаа стотици раѓања помалку. Куманово, кое некогаш беше меѓу општините со најголем број новородени, сега се соочува со континуиран негативен природен прираст во двата квартали од годинава.

Демографските податоци за 2025 година, кога бројот на живородени за прв пат падна под 16.000, претставуваат историски минимум за државата. Со оглед на трендовите во првите две тромесечја од оваа година, извесно е дека и крајот на 2026 година ќе донесе слична, ако не и полоша демографска слика. Оваа состојба бара сериозен пристап кон прашањата на населението, бидејќи негативниот природен прираст во речиси сите општини веќе стана правило, а не исклучок.