Дали работниот ден од 9 до 17 заминува во историјата? Хофман прогнозира работа по проекти и клиенти
Работниот живот каков што го знаеме денес — со фиксно работно време од 9 до 17 часот и еден работодавач — до 2034 година би можел да изгледа сосема поинаку. Ваква прогноза изнесува Рид Хофман, коосновач на „Линкдин“, чија теза за иднината на работата повторно привлекува внимание. Според него, сè повеќе луѓе ќе ја градат кариерата преку различни проекти и соработки, наместо преку едно класично вработување.
Хофман идејата првпат ја претстави со снимка што кружеше уште во јули 2024 година, а подоцна ја дообјасни во подкастот на „Евери“, објавен во јануари 2026 година. Во него тој објаснува што всушност подразбира под промената на работниот ритам. Неговата прогноза е дека работната недела повеќе нема да биде униформна — една недела може да биде кратка, а следната значително подолга, во зависност од тоа колку проекти и рокови има во дадениот момент.
Според Хофман, клучниот механизам за ваквата промена е комбинацијата од работа на повеќе проекти и користење алатки со вештачка интелигенција, што би им овозможило на луѓето да извршуваат повеќе задачи паралелно. Работниот ритам сè повеќе би зависел од проектите и од роковите, а не од однапред утврдено работно време. Како илустрација, тој наведува пример со дизајнер кој би можел да има редовен месечен ангажман за еден клиент, а покрај тоа да работи и на повремени проекти за уште двајца други клиенти.
Таквата структура носи и одредена сигурност, но и нови обврски. Со повеќе клиенти, прекинот на една соработка не го брише целиот приход на работникот, што е предност во споредба со зависноста од еден работодавач. Меѓутоа, кога два проекта ќе завршат во ист месец, дизајнерот самиот треба да најде нова работа и да го покрие периодот меѓу ангажманите. Покрај тоа, дел од работното време оди и на активности што не се директно поврзани со создавањето на производот или услугата — договарање со клиенти, фактурирање и чекање наплата.
Хофман не е единствениот што зборува за промени на пазарот на трудот. Меѓународната организација на трудот и полскиот истражувачки институт НАСК проценуваат дека околу едно од четири работни места во светот е во професија чии задачи во одредена мера се изложени на генеративна вештачка интелигенција. Најизложени на ваквите промени се административните занимања, а истражувачите очекуваат дека најчест исход нема да биде целосно исчезнување на работните места, туку промена на задачите во рамките на постојните работни места.
Во пракса, тоа значи дека ако алатка за вештачка интелигенција го подготви првиот нацрт на некој извештај, вработениот може да потроши помалку време на пишување, а повеќе на проверка на содржината. Ваквите примери ја поткрепуваат тезата дека вештачката интелигенција повеќе ги менува задачите отколку што ги укинува работните места, барем во среден рок.
Прогнозата на Хофман, сепак, не е само технолошка — таа е и организациска. Таа подразбира дека работникот самиот станува свој менаџер на време, на клиенти и на приходи, што бара вештини што досега не биле задолжителни за сите професии. Договарањето услови, фактурирањето и наплатата стануваат дел од секојдневната работа, а не задача на посебна служба во компанијата.
Дали работата од 9 до 17 навистина ќе исчезне до 2034 година, останува отворено прашање. Она што е јасно од изнесеното е дека дебатата за иднината на работата веќе не е само за тоа дали вештачката интелигенција ќе ги замени луѓето, туку и за тоа како ќе се организираат работните односи, приходите и одговорноста кога проектите, а не работните места, стануваат основна единица на работата.