Дали QQQ може да чека до 2042 година? Историјата на дот-ком меурот нуди сценарио
FinPortal.mk · 20.9.2026 г.
Дебатата за тоа дали вештачката интелигенција е балон е сè пожешка, но наместо да заземеме страна, историјата може да ни покаже што би се случило доколку тој балон пукне. Ако се погледне пукањето на дот-ком меурот, на Nasdaq му беа потребни 15 години за да го поврати претходниот врв. Доколку историјата се повтори, Invesco QQQ (NASDAQ:QQQ), ETF кој го следи индексот Nasdaq-100, не би закрепнал до 2042 година доколку пукне во следните дванаесет месеци. Авторот на анализата наведува дека не предвидува вакво сценарио и дека е оптимист за вештачката интелигенција и Nasdaq-100, но смета дека е добро да се разгледа овој потенцијален исход пред премногу средства да се насочат кон еден ETF со толкава изложеност на мегатрендот на вештачката интелигенција. Пукањето на дот-ком меурот се вбројува меѓу најголемите пазарни крахови во историјата. Растот на Nasdaq Composite, поттикнат од интернетот, започна во 1995 година кога индексот беше под 1.000 поени. Технолошкиот индекс достигна врв од 5.048 поени на 10 март 2000 година, што е раст од над 400 отсто за околу пет години. Потоа индексот падна за 77 отсто од тој врв, достигнувајќи го дното на 4 октомври 2002 година на 1.139,90 поени. На Nasdaq му беа потребни 15 години да закрепне, конечно достигнувајќи го претходниот максимум на 24 април 2015 година. Главниот фактор за крахот беше преценетиот пазар на акции. Многу инвеститори шпекулираа дека дот-ком компаниите на крајот ќе бидат исклучително профитабилни, иако многу од нив во тоа време не остваруваа никакви приходи. Кон крајот на 1999 година, Nasdaq се тргуваше со сооднос цена-заработка од над 200. Веројатниот катализатор што го поттикна крахот беше одлуката на Федералните резерви да ги зголеми каматните стапки, што ги ограничи капиталните текови и им отежна на интернет-компаниите со недостиг од готовина да соберат капитал за финансирање на своите операции. Денес се развиваат некои застрашувачки слични модели. Технолошкиот QQQ е пораснат за над 90 отсто во последните три години,