Чиполоне: Дигиталното евро може да почне да се издава откако ќе се усвои правната рамка

Европската централна банка (ЕЦБ) ги забрзува подготовките за воведување на дигиталното евро, а пилот-проектот за тестирање на неговата техничка функционалност, оперативни процеси и корисничко искуство би требало да почне во втората половина на 2027 година, изјави членот на Извршниот одбор на ЕЦБ Пјеро Чиполоне. Обраќајќи му се на Одборот за економски и монетарни политики на Европскиот парламент, Чиполоне истакна дека брзото завршување на преговорите меѓу Европскиот парламент, Советот на ЕУ и Европската комисија би овозможило усвојување на законодавниот пакет за единствената валута до крајот на оваа година.

Според него, усвојувањето на правната рамка е неопходно за да може ЕЦБ да ги заврши подготовките за дигиталното евро и да му обезбеди извесност на пазарот во поглед на можниот датум на неговото прво издавање. Чиполоне предупреди дека одложувањето на усвојувањето на прописите би можело да го помести воведувањето на дигиталното евро и дополнително да ја зацврсти зависноста на Европа од странски даватели на платежни услуги.

Пилот-проектот ќе користи пробна верзија на дигиталното евро која нема да има статус на законско средство за плаќање. Во него ќе учествуваат вработени во Евросистемот, избрани даватели на платежни услуги и трговци кои ќе овозможат тестирање на секојдневните плаќања, вклучувајќи купување во продавниците и мензите на ЕЦБ и националните централни банки. ЕЦБ за учество во пилот-проектот веќе избра 36 даватели на платежни услуги, меѓу кои се банки и небанкарски компании, од повеќе од 50 пријавени кандидати. Изборот на интернет и мобилни трговци, кои ќе ги тестираат плаќањата на далечина, ќе биде објавен на почетокот на следната година.

Чиполоне наведе дека ЕЦБ планира сите релевантни функционалности на дигиталното евро да бидат технички достапни од неговото прво издавање, но дека постепеното воведување во продавниците би им овозможило на учесниците на пазарот доволно време за приспособување.

Според изнесеното пред европратениците, временската рамка е јасно поврзана со законодавниот процес: без усвоена правна рамка, ЕЦБ не може да ги заврши подготовките ниту да го определи датумот на првото издавање. Затоа Чиполоне апелираше до Европскиот парламент, Советот на ЕУ и Европската комисија што побрзо да ги завршат преговорите, со цел пазарот да добие извесност.

Тој посебно ја нагласи опасноста од одложување, оценувајќи дека тоа не е само техничко прашање, туку и прашање на стратешка независност. Доколку воведувањето на дигиталното евро се одложи, според него, Европа дополнително ќе стане зависна од странски даватели на платежни услуги.

Пилот-фазата, како што беше претставено, има ограничен карактер и служи за проверка на техничката функционалност, на оперативните процеси и на корисничкото искуство, а не за реално плаќање со дигитално евро како законско средство. Тестирањето ќе опфати секојдневни ситуации, меѓу кои купување во продавниците и во мензите на ЕЦБ и националните централни банки, како и плаќања на далечина преку интернет и мобилни трговци.

Изборот на 36 даватели на платежни услуги од повеќе од 50 пријавени кандидати покажува дека интересот кај банкарскиот и небанкарскиот сектор е значителен, а ЕЦБ со тоа сака да обезбеди разновиден состав на учесници во тестирањето. Одлуката за интернет и мобилните трговци, пак, е оставена за почетокот на следната година, што значи дека подготовката се одвива во фази.

Според изјавата на Чиполоне, пристапот на ЕЦБ е сите релевантни функционалности да бидат технички достапни уште од првото издавање, но со постепено воведување во продавниците, со што на пазарните учесници ќе им се остави доволно време за приспособување. На тој начин се избегнува нагло преминување кон нов начин на плаќање, а истовремено се задржува јасна цел за крајниот рок.

Главната порака од обраќањето во Европскиот парламент е дека дигиталното евро е проект што веќе е во напредна подготовка, но чија судбина во голема мера зависи од законодавците. Доколку правната рамка биде усвоена до крајот на оваа година, патот кон пилот-проектот во втората половина на 2027 година останува отворен; во спротивно, целиот процес би можел да се одложи, а со тоа и да се зајакне зависноста од странски платежни услуги.