Четири случајности што ја откриваат иронијата на педиополисите

Во третиот дел од серијалот за педиополисите, фокусот не е ставен на географијата на детето, туку на иронијата што ја носат самите документи. Преку четири приказни што на прв поглед изгледаат како случајности, се отвора прашањето како архивите, судските одлуки и променетите имиња ја испишуваат судбината на децата од македонските села.

Првата приказна започнува во Солун, во сиропиталиште што го носи името на Свети Стилијан, заштитникот на децата. Архивите на оваа установа децении подоцна ќе се најдат во центарот на скандал со деца заведувани како напуштени или со „непознати родители“. Токму таа документација открива како децата биле систематски одвојувани од своите мајки и семејства, а потоа претставувани како деца без потекло.

Втората приказна нè носи во американските судници. Таму обвинителите гледале фотографии на деца, посредници и пари, но пред американските судии стоело нешто многу посилно — одлука на грчки суд со која детето веќе било законски посвоено. Таа судска одлука ја легализирала постапката и ги затворила вратите за понатамошна правна заштита на децата и нивните вистински родители.

Третата иронија има име. Ефтихија, што на грчки значи „Среќа“. Станува збор за дете што добило ново семејство во Америка, а како возрасна жена морало да тргне назад низ сопствените документи за да ја бара вистината за мајката за која ѝ било кажано дека е мртва. Но мајката била жива. Овој случај покажува како лагите вградени во документите децении подоцна стануваат товар што го носат самите деца.

Четвртата иронија, според авторот, можеби е најголемата. Годината е 1948. Педиополисите веќе функционираат, децата веќе се преместуваат, а Граѓанската војна беснее. Токму во тој период, во Обединетите нации, грчката делегација бара во Конвенцијата за геноцид да биде внесено „присилното пренесување деца од една човечка група во друга“. Истата реченица што подоцна ќе стане член II(e) од конвенцијата. Така, земјата која учествувала во присилното одвојување на децата барала токму тој чин да биде прогласен за геноцид.

Авторот повикува да не се суди однапред, туку да се направи нешто многу поедноставно — да се стават документите еден до друг. Педиополисот, сиропиталиштето, „непознатите родители“, грчката судска одлука, новото име и новото семејство. Сите тие елементи заедно ја сочинуваат иронијата на една историја што сè уште не е целосно истражена.

Серијалот за педиополисите досега опфати теми како кралицата Фредерика, децата од македонските села, присилното одвојување, децата бегалци, повоените посвојувања, „црниот пазар“ што го истражувале американските власти и децата што преку океанот добивале нови семејства, нови имиња и нови татковини. Овој трет дел покажува дека зад секој документ стои човечка судбина, а зад секоја судбина — прашање на идентитет и вистина.