Цените на становите во ЕУ продолжуваат да растат: Португалија, Бугарија и Литванија предничат по поскапување

Цените на станбените недвижности во Европската унија повторно бележат значителен раст, покажуваат најновите податоци на Евростат. Во вториот квартал од 2026 година, цените на куќите и становите во ЕУ биле за 4,7 отсто повисоки во споредба со истиот период лани, додека во еврозоната растот изнесувал 4 отсто на годишно ниво.

Иако растот останува солиден, темпото на поскапување е нешто побавно во споредба со првиот квартал од 2026 година. Тогаш цените во ЕУ растеле за 5,1 отсто, а во еврозоната за 4,6 отсто, што укажува на благ забавување на динамиката на пазарот на недвижности. На квартално ниво, станбените недвижности во еврозоната поскапеле за 1,1 отсто, додека во целата Европска унија растот изнесувал 1,2 отсто.

Меѓу земјите членки на ЕУ за кои има достапни податоци, најголемо годишно зголемување на цените на становите е регистрирано во Португалија, каде што недвижностите поскапеле за 16,5 отсто. По неа следуваат Бугарија со раст од 15,5 отсто и Литванија со 14,3 отсто. Овие три земји значително го надминуваат просекот на Европската унија, што укажува на силна побарувачка и ограничена понуда на нивните станбени пазари.

Од друга страна, во неколку земји е забележано намалување на цените на становите. Најголем пад има во Финска, каде што цените се намалиле за 2,7 отсто, потоа во Луксембург со пад од 2,2 отсто и во Франција со намалување од 0,8 отсто. Овие податоци покажуваат дека состојбата на пазарот на недвижности во Европа не е униформна и дека постојат значителни разлики меѓу поединечните земји членки.

Освен продажните цени, поскапува и изнајмувањето станови. Според Евростат, просечните кирии во Европската унија во вториот квартал од 2026 година биле за 3 отсто повисоки во однос на истиот период минатата година. Во споредба со првиот квартал, кириите пораснале за 0,7 отсто, што потврдува дека притисокот врз станарите продолжува и покрај одреденото забавување на растот на продажните цени.

Најголем раст на кириите во однос на просекот од 2025 година е забележан во Романија, каде што изнајмувањето поскапело за 41,2 отсто. По неа следуваат Хрватска со раст од 22,1 отсто и Словенија со 10,2 отсто. Овие бројки укажуваат на тоа дека пазарот на изнајмување во дел од земјите членки е под особен притисок, што дополнително ја влошува достапноста на станбен простор за граѓаните.

Податоците покажуваат дека и покрај забавувањето во дел од европските пазари, станбената криза и понатаму останува еден од најголемите економски предизвици во Европската унија. Тоа е особено изразено во земјите каде што побарувачката за станови расте побрзо од понудата, што создава дополнителен притисок врз цените и врз животниот стандард на граѓаните.

Комбинацијата од високи продажни цени и растечки кирии значи дека за многу домаќинства во Европската унија достапноста на соодветно домување станува сè поголем предизвик. Додека некои земји бележат пад на цените, други доживуваат двоцифрени стапки на раст, што ја нагласува нерамномерноста на европскиот пазар на недвижности и потребата од внимателно следење на овие трендови во наредните квартали.