Цената на гасот во Европа годинава порасна за 171 отсто, рекордни нивоа на берзите

Цената на природниот гас на европскиот пазар од почетокот на годинава пораснала за 171 отсто, покажуваат податоците од стоковите берзи. Референтниот холандски гас TTF на крајот на неделата достигнал 76,36 евра за мегават-час, што претставува едно од највисоките нивоа регистрирани во тековната година.

Значителен раст на цените е забележан и во Обединетото Кралство, каде што гасот поскапел за 159 отсто од почетокот на годината. Овој пораст во британскиот енергетски сектор дополнително ја влошува состојбата на европскиот пазар, кој веќе се соочува со сериозни нарушувања во снабдувањето и нестабилни цени.

Растот не е ограничен само на гасот. Мазутот на американската берза ја зголемил цената за 115 отсто, додека бензинот поскапел за 94 отсто. Нафтата „Брент“ во петокот се тргувала за 102,7 долари за барел, што е раст од 69 отсто од почетокот на годината, додека американската нафта WTI достигнала 91,26 долари за барел, со раст од 59 отсто. Цената на јагленот, пак, пораснала за 39 отсто.

Сепак, цената на нафтата во петокот се намалила откако земјите од Г7, преку Меѓународната агенција за енергија, најавиле пуштање на 100 милиони барели дизел и други резерви на пазарот. Оваа интервенција претставува обид за смирување на пазарите и за стабилизирање на цените на енергенсите, кои изминатите месеци бележат историски високи вредности.

Цените претходно нагло пораснале откако Кина го прекинала извозот на гориво, а дополнително се зголемиле тензиите меѓу САД и Иран. Овие два фактори заедно создадоа дополнителен притисок врз глобалните енергетски пазари, кои веќе беа под стрес поради нарушените синџири на снабдување.

Според специјализираниот портал EnergyNow, проблемот веќе не е само во суровата нафта, туку и во достапноста на готовите нафтени деривати. Прекините во работата на рафинериите на Блискиот Исток и во Русија ја намалиле понудата на дизел и други горива, создавајќи дополнителен притисок врз цените. Ова значи дека дури и кога суровата нафта би се стабилизирала, недостигот од преработени деривати би можел да ги задржи високите цени на горивата на пумпите и во индустријата.

Европските потрошувачи и стопанствата веќе чувствуваат последици од ваквиот развој на настаните. Високите цени на гасот и струјата ги зголемуваат трошоците за производство, што пак се пренесува врз цените на стоките и услугите, дополнително поттикнувајќи ја инфлацијата која веќе е на високо ниво во многу европски земји. Енергетската криза, која започна пред извесен период, со овие најнови податоци добива уште поалармантни размери, а решенијата остануваат сложени и долгорочни.