Буџетот повторно се прекројува: помалку пари за развој, повеќе за социјални трансфери и здравство

Собранието на 10 ноември го усвои вториот ребаланс на Буџетот за 2026 година, само неколку месеци по првото прекројување. Измените поминаа со 67 гласа „за“ и 15 „против“, а клучната порака е јасна: приходите и расходите се намалуваат, но дефицитот останува непроменет и висок.

Според усвоените измени, приходите се намалуваат за околу 5,3 милијарди денари и се проектирани на 374,2 милијарди денари. Расходите, пак, се планирани на 420,5 милијарди денари. Дефицитот останува на ниво од 46,3 милијарди денари, што претставува околу 4,1 процент од бруто-домашниот производ.

Најзначајната промена не е во вкупните бројки, туку во структурата на трошењето. Во споредба со јулскиот ребаланс, капиталните расходи се намалуваат, додека дополнителни средства се обезбедуваат за социјални трансфери и за здравство. Со тоа државата го задржува дефицитот на исто ниво, но менува дел од намената на парите што претходно ги планирала.

Токму вториот ребаланс во рок од неколку месеци отвора посуштинско прашање од техничкото прекројување на бројките: колку е реално планирањето на јавните финансии ако државната каса мора повторно да се прекројува пред крајот на годината, а буџетскиот дефицит останува висок и покрај намалувањето на дел од расходите. Економските анализи, како што е наведено, отвораат и прашање дали државата сè повеќе се задолжува за да ги покрива тековните обврски.

Опозицијата критиките ги насочи кон квалитетот на економското планирање. СДСМ оцени дека вториот ребаланс е доказ за погрешни проекции и за недоволно убедлива економска политика, а пратениците на партијата предупредија дека повторното намалување на средствата за капитални инвестиции може да ги ослаби развојните инвестиции.

Според изнесеното во Собранието, вториот ребаланс не е само техничка промена на бројките, туку показател за тоа како државата ги балансира тековните обврски — социјалните трансфери и здравството — наспроти развојните инвестиции, кои овој пат се намалуваат.