Буџетот и младите под 25 години: повисоки плати, нови штедни сметки и чекање за работните места

Одлуките за даноци и трошење на владата често изгледаат далечни од секојдневниот живот, но многу од најавите во буџетот имаат директно влијание врз парите на младите. За лицата под 25 години, буџетот носи неколку конкретни промени — од минималната плата до штедењето за прв дом — но и неколку прашања кои остануваат без одговор.

Ако имате меѓу 18 и 20 години и работите за минимална плата, од следниот април вашата исплата ќе се зголеми за 3,9 отсто. Сепак, тоа зголемување може да биде помало од очекуваното, бидејќи министерот за финансии го смени курсот што го имаше претходничката од Лабуристичката партија, Рејчел Ривс, за усогласување на минималната плата за младите. Лабуристите ветија дека ќе ги укинат „дискриминаторските возрасни групи“, што би значело изедначување на минималната плата за сите над 18 години. Оваа година, лицата на возраст од 18 до 20 години ќе добијат исто зголемување како постарите работници, што значи дека разликата останува. Така, за лицата од 18 до 20 години платата ќе се зголеми на 11,27 фунти, додека оние над 20 години ќе добиваат минимум 13,21 фунта на час. Економистот Бен Заранко забележува дека зголемувањето значи и дека 21-годишник кој работи со полно работно време за минимална плата и зел студентски заем по 2023 година ќе заработува доволно за да го достигне прагот за отплата од 25.000 фунти, над кој почнува да враќа 9 отсто од заработката.

Буџетот содржи и планови за помош при купување на прв дом, вклучително и воведување на „ИСА за купувачи на прв дом“. Станува збор за сметка на која штедачите можат да соберат депозит, при што владата ги дополнува уплатите до 4.000 фунти годишно со бонус од 25 отсто. Новата штедна сметка ќе биде воведена во 2029 година и ќе го замени постојниот „Доживотен ИСА“, кој беше критикуван дека наметнува строги казни за оние што купуваат домови поскапи од границата од 450.000 фунти. Границата ќе остане, но новата сметка ќе осигура штедачите да не бидат казнети со губење на сопствените пари при подигање. Казните за подигање од постојните доживотни ИСА, исто така, ќе бидат намалени. Владата веќе ја објави шемата вредна 4,7 милијарди фунти за купувачи на прв дом во Англија наречена „Твојот прв дом“, чија цел е да им помогне на 70.000 поединци и парови да се качат на станбената скала. Шемата ќе им овозможи на луѓето да купат новоградба со депозит од 2,5 отсто и ќе им обезбеди заем во вредност од 20 отсто од вредноста на имотот. Ограничена на 110.000 фунти надвор од Лондон и на 140.000 фунти во главниот град, таа е наменета за оние што сакаат да купат дом без помош од „банката на мама и тато“.

За оние што не се вработени, не се во образование или обука, а ги има повеќе од еден милион на возраст од 18 до 24 години, буџетот можеби бил фрустрирачко гледање. Министерот ја призна големината на кризата со која се соочуваат младите, но рече дека решенијата нема да дојдат веднаш. Министрите чекаат низа препораки од Алан Милберн, кој истражува зошто толку многу млади луѓе во Обединетото Кралство се надвор од вработување, образование или обука. Милберн предупреди дека Британија е „во ризик од изгубена генерација“ поради кризата, велејќи дека е потребен „ред муниција“, а не сребрен куршум. Тој ќе даде препораки до владата подоцна оваа година.

Друга група оставена да чека се и оние со неподмирени студентски заеми, особено контроверзните заеми од „План 2“ земени меѓу 2012 и 2023 година, за кои многумина стравуваат дека никогаш нема да можат да ги отплатат. Владата соопшти дека разгледува начини за реформа на системот за отплата, но конкретна акција не беше претставена во буџетот, иако имаше очекувања дека прашањето може да биде опфатено. По излагањето, главната секретарка во Министерството за финансии, Ема Рејнолдс, изјави за Би-Би-Си дека системот за отплата на заеми е „под преглед“ и дека наследиле систем што е тежок и неправеден за младите, но не можеле да дејствуваат по тоа прашање денес.

За младите што сакаат да започнат бизнис во Англија, буџетот содржи добра вест. Министерот сака да ги изедначи условите за младите претприемачи со добри идеи, но без истото семејно финансиско потпирање како другите. За да поттикне повеќе млади да отворат сопствени бизниси, владата ќе пилотира „Додаток за млади претприемачи“ во Англија, при што трошоците за живот делумно ќе бидат покриени од владата во првата година од работењето на бизнисот. Деталите за шемата се сè уште оскудни — се знае само дека ќе биде спроведена „наскоро“.