Британските јавни радиодифузери во битка за опстанок против американските дигитални гиганти

Британските јавни радиодифузери BBC, Channel 4 и ITV се соочуваат со најдлабоката криза во своето постоење, бидејќи американските дигитални конкуренти YouTube и Netflix ги надминуваат со огромни буџети. Еден од илјадниците телевизиски работници со ризик од отпуштање изјавил дека не би се изненадил ако BBC или Channel 4 исчезнат, додавајќи дека неговата генерација пораснала со Netflix и YouTube и дека оваа битка ја гледа како загубена.

Притисокот врз јавните радиодифузери достигна врв ова лето, откако беа објавени длабоки намалувања на работни места и беше отворено прашањето за деловни модели кои не можат да се носат со богатите стриминг платформи. Новиот извршен директор на Channel 4, Прија Догра, објави дека 28 отсто од вработените ќе бидат отпуштени, што е најголемо намалување во 43-годишната историја на радиодифузерот, поради пад на рекламирањето и сè понапрегнати финансии. Новиот генерален директор на BBC, Мет Бритин, поранешен висок функционер во Google, спроведува до 2.000 отпуштања додека се обидува да издејствува драматична реформа на моделот на финансирање преку претплата со владата, со цел да ја обезбеди неговата долгорочна иднина. Четири години откако ITV објави план од над 800 милиони фунти за создавање стриминг „национален шампион“ против Netflix, Disney+ и Amazon, извршната директорка Каролин Мекол смета дека продажбата на радиодифузниот дел на Sky за 1,6 милијарди фунти е единствениот начин за опстанок.

Поранешниот претседател на ITV, сер Питер Базалгет, кој бил и член на одборот на министерството за култура, оценува дека она што се случува не е уникатно за Британија, туку се однесува на „локалните“ радиодифузни операции низ цела Европа и пошироко. Тој не гледа иднина во Европа во која секоја земја ќе има четири или пет домашни радиодифузери со одржливи финансиски модели.

Американските технолошки компании, меѓу кои Google како сопственик на YouTube, Meta како сопственик на Facebook и Instagram, како и стриминг платформите Netflix, ги вложија своите милијарди за да ги развијат своите бизниси во гиганти за гледање, претплата и рекламирање. Според eMarketer, овие компании од Силиконската долина се предвидува да земат речиси 50 милијарди долари од британските рекламни приходи до 2028 година, што е две третини од вкупните 74 милијарди долари, а во тој момент 90 отсто од целиот рекламен трошок ќе биде дигитален. Тоа остава сè помал базен на финансирање за комерцијалните јавни радиодифузери, кои тешко се ослободуваат од зависноста од традиционалното телевизиско рекламирање, пазар за кој WPP Media предвидува дека до 2031 година ќе се намали на само 2,4 милијарди фунти, што е 60 отсто помалку од нивото во 2015 година.

Приходите на BBC од претплатата паднале за 38 отсто во реални услови од 2010 година, поради комбинација од замрзнувања или зголемувања под нивото на инфлацијата и сè поголемо неплаќање. BBC изгубила 2,7 милиони плаќачи на годишната претплата од 180 фунти од почетокот на деценијата, а минатата година изгубила уште 539.000, со што вкупниот број на оние кои сè уште придонесуваат паднал на 23,3 милиони, најниско ниво од 1999 година. Бритин, кој сега ги води преговорите со владата за условите за обнова на кралската повелба на BBC следната година, моделот го нарекол „пропаднат“ и „недоволен за одржување на универзална јавна служба“.

Финансиски сè понапрегнатите јавни радиодифузери се соочуваат со конкуренти со огромни финансиски ресурси за производство на програми. Само Netflix има буџет за содржини од 20 милијарди долари оваа година и има поголем удел во британското телевизиско и стриминг гледање од ITV, Sky, Channel 4 или Channel 5, додека YouTube е близу до тоа да го престигне BBC како најпопуларна платформа во Британија по истото мерило. Висок функционер од водечка телевизиска продукциска компанија смета дека со сè помалите пари и буџети системот се движи кон две нивоа, оценувајќи дека е одлично што големите американски корпорации како Netflix, Amazon и Disney имаат мега-буџети и произведуваат одлични „британски“ серии како Adolescence, Black Doves и Slow Horses, но тие стануваат класа за себе. Негов страв е дека британските јавни радиодифузери ќе се намалат до таа мера што...