Британскиот премиер пред тешка одлука: дали тројното индексирање на пензиите е на крајот од својот пат?

Прашањето за иднината на тројното индексирање на државните пензии, политика која со години се сметаше за политички недопирлива, повторно се најде во центарот на вниманието по интервјуто на британскиот премиер за BBC во неделата наутро. Времето на објавувањето на новиот план за социјална нега поттикна шпекулации дека владата може да го најави крајот на оваа политика по 16 години.

Енди Барнам изјави дека ќе предложи тешки одлуки за финансирање на нова национална служба за нега, како дел од предизборниот манифест на Лабуристичката партија за следните парламентарни избори, со цел да добие мандат за спроведување на промените во следниот парламентарен состав. Тројното индексирање, кое теоретски истекува на крајот од овој парламентарен состав, предвидува државните пензии секој април да растат за најмалку 2,5 отсто, или во согласност со повисокиот од показателите за цените или за заработките.

На прашањето на BBC News за евентуална промена на тројното индексирање во следниот парламентарен состав, канцеларот Џон Хили одговори дека „премиерот, како и јас, изјави дека мора да ги намалиме трошоците за социјална заштита“. Тоа не беше негирање, што според извештајот одразува фактот дека премиерот е под притисок на совети, вклучително и од некои негови омилени економисти, дека укинувањето на тројното индексирање или дури и навестувањето дека тоа е можна иднина претставува златна можност за британската економска политика во деликатен момент на пазарите на обврзници за сите високо задолжени земји.

Политичките пресметки се посложени. Лидерите на Реформ ја гледаат оваа политика како клучна потенцијална линија на поделба со Лабуристите. Многумина во Вестминстер приватно се согласуваат дека политиката од ерата на Озборн е економски неодржлива, но тврдат дека политички е невозможно да се укине. Пензионерските активисти потсетуваат дека дури и по зголемувањата, британската државна пензија не е дарежлива според меѓународните стандарди, иако другите земји имаат сосема различни системи и стапки на приватно обезбедување.

Поранешни министри истакнуваат дека противуслугата од пренасочување на заштедите од пензиите кон услуга за нега во натура би можела да ја промени расправата. Тројното индексирање чини 15,5 милијарди фунти годишно, што е трипати повеќе од првичните проценки за трошокот во 2030 година, особено поради нестабилноста на цените и заработките. Враќањето кон поврзување со заработките би можело долгорочно да заштеди десетици милијарди фунти годишно — заштеда што веројатно би можела да финансира некаков облик на национална служба за нега, потенцијално со преостанати средства како тампон во нестабилен свет. Оваа мерка беше сметана за политички незамислива, но владата сега изгледа дека размислува за неа, барем за иднината.