Британската мрежа на даночни раеви „чини“ 8 милијарди евра годишно за ЕУ

Земјите членки на Европската унија годишно губат околу 59,3 милијарди евра даночни приходи затоа што мултинационалните компании го префрлаат профитот преку границите, проценува Мрежата за даночна правда (Tax Justice Network). Од таа сума, околу осум милијарди евра се поврзуваат со Обединетото Кралство и неговата мрежа на прекуморски територии и крунски зависности, што претставува 13,6 отсто од вкупната загуба во ЕУ.

Според организацијата, Обединетото Кралство заедно со тие јурисдикции учествува со повеќе од 30 отсто во глобалниот ризик од корпоративна даночна злоупотреба, измерен преку Индексот на корпоративни даночни раеви. Префрлањето профит се случува кога компаниите го книжат профитот во јурисдикции со пониски даноци наместо таму каде што навистина се одвива дејноста, вклучително и преку плаќања меѓу компании во истата група, како камати или авторски надоместоци. Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД) наведува дека повеќето такви шеми не се нелегални, иако некои се, и дека тие ја поткопуваат правичноста на даночните системи и ги чинат владите меѓу 100 и 240 милијарди долари годишно.

Најголеми загуби во ЕУ во 2022 година, според податоците на Мрежата, имаат Франција со 13,1 милијарда евра и Германија со 11,8 милијарди евра, кои заедно сочинуваат 42 отсто од вкупната загуба. Годишната загуба надминува четири милијарди евра во Шпанија (4,8 милијарди), Полска (4,7 милијарди) и Белгија (4,1 милијарда), а над три милијарди во Италија (3,6 милијарди), Холандија (3,5 милијарди) и Луксембург (3,2 милијарди). Над една милијарда е во Ирска (2,2 милијарди), Шведска (1,6 милијарди) и Австрија (1,1 милијарда), додека најниски загуби, под 100 милиони евра, имаат Литванија (59 милиони), Малта (61 милион), Латвија (68 милиони), Естонија (73 милиони) и Хрватска (75 милиони).

Мрежата за првпат проценува колку секоја земја од ЕУ губи токму поради британската мрежа на даночни раеви. Најголеми загуби поврзани со неа имаат Франција со 2,8 милијарди евра, или 21,3 отсто од нејзините вкупни загуби, што е највисок удел во ЕУ, и Германија со 1,4 милијарди евра, или 11,9 отсто. Следуваат Луксембург со 570 милиони, Шпанија со 475 милиони, Полска и Италија со по 438 милиони и Белгија со 415 милиони евра.

Во Индексот на корпоративни даночни раеви, кој ги рангира јурисдикциите според ризикот нивните даночни правила и финансиска активност да им овозможат на компаниите да го намалат данокот што го плаќаат на друго место, четири британски јурисдикции се меѓу првите десет: Британските Девствени Острови, Кајманските Острови и Бермуда ги заземаат првите три места, а Џерси е осми. Гернзи и Островот Мен се во првите 20, додека самото Обединето Кралство е на 19. место. Заедно со уште четири прекуморски територии — Гибралтар, Ангвила, Туркс и Каикос и Монтсерат — вкупниот удел достигнува 33,3 отсто од глобалниот ризик.

Мрежата за даночна правда го вбројува и Обединетото Кралство меѓу земјите со најголеми загуби од префрлање профит, проценувајќи дека самото губи 12,8 милијарди фунти, односно 14,7 милијарди евра годишно, како просек за периодот од 2018 до 2022 година.