Британија со буџетски пресврт: поевтина струја, повисоки даноци за банките и милијарди за одбрана
Автор: Редакција на FinPortal.mk ·
Британскиот министер за финансии Џон Хили во средата го претстави својот прв есенски буџет, пакет мерки насочени кон олеснување на инфлацискиот притисок врз домаќинствата, но и кон зголемени инвестиции во одбраната и вештачката интелигенција. Според изворот, пазарите реагираа претежно позитивно на плановите, а Хили внимателно избегнуваше потези што би можеле да ги вознемират. Како нето увозник на енергија, Британија е изложена на надворешни енергетски шокови. Инфлацијата годинава остро порасна, а годишната стапка во септември достигна 3,5 отсто, поттикната од скокот на цените на горивата. Пазарите очекуваат Банката на Англија следниот месец да ги зголеми каматните стапки, додека трошоците за задолжување на владата годинава значително пораснаа. Хили рече дека ќе обезбеди „простор за дишење“ за семејствата и дека земјата има потреба од „радикална промена во енергетиката“, повикувајќи се и на инфлациското влијание од војната меѓу САД и Иран — конфликт што, како што рече, „не го сакавме“. Буџетот предвидува и 15 милиони фунти за книги за деца, средства за намалување на бездомништвото и поддршка за купување прв дом. Минималната плата ќе се зголеми за 3,9 отсто, а планираното намалување на праговите за даночно ослободени заштеди е откажано. Хили вети и намалување на трошоците за социјална заштита преку реформи во пензиите и боледувањата, но рече дека нема да ги „отпише милион млади луѓе“ ниту да дозволи лицата со попреченост да трпат недостојности од систем што е оценет како „несоодветен за целта“. Трошоците за социјална заштита во 2024/25 достигнаа 10,7 отсто од БДП. Во фокусот е и вештачката интелигенција. Хили најави стотици милиони фунти за безбедност и суверенитет во оваа област, како и „завет“ за дата-центрите со строги тестови — инвестирање во локални заедници, отворање локални работни места и заштита на локалните водни ресурси. За возврат, критичните дата-центри ќе добијат потребните приклучоци на мрежата и, каде е потребно, дозвола да градат сопствено производств