Брисел воведува нова такса за мали пакети од 1 ноември, товарот паѓа на платформите надвор од ЕУ

Советот на Европската Унија го усвои предлогот за Регулативата за царинскиот законик на Унијата и за царинскиот орган на ЕУ, со што се воведува дополнителна такса за ракување со мали пакети на ниво на целата Унија. Новата такса, како што е предвидено, ќе почне да се применува од 1 ноември, потврдија од Советот на ЕУ. Со оваа мерка Брисел сака да го уреди начинот на кој се третираат илјадниците пратки што секојдневно пристигнуваат од трети земји, пред сè од големите онлајн платформи.

Износот на новата такса сè уште не е утврден од Европската комисија. Според информациите од Хрватската занаетчиска комора, таа ќе се плаќа покрај привремената царинска давачка од три евра за пратки во вредност помала од 150 евра, која стапува на сила на 1 јули 2026 година. Тоа значи дека за секоја ваква пратка ќе има дополнителен трошок, а конечниот износ на новата такса треба да го определи Европската комисија пред нејзината примена.

Клучната промена за потрошувачите е во тоа што товарот се префрла од крајниот потрошувач на платформите надвор од ЕУ. Досега купувачите од Унијата кои нарачуваа производи од платформи како Тему и Шеин честопати избегнуваа царински давачки за пратки со пониска вредност. Според новите правила, платформите за е-трговија со седиште надвор од ЕУ ќе мора самите да ја платат царината што претходно ја плаќаше крајниот потрошувач. Хрватската занаетчиска комора наведува дека новата такса ќе се плаќа покрај споменатата привремена царина, што за секоја пратка значи дополнителен трошок.

Покрај самата такса, предвидено е и формирање на Центар за царински податоци на ЕУ со седиште во францускиот град Лил. Центарот треба да започне со работа во 2027 година, а неговата цел е да ги олесни царинските постапки и да овозможи подобра контрола врз пратките што доаѓаат од трети земји. Со тоа, Унијата сака да воспостави унифицирана рамка за царинските постапки, наместо секоја земја-членка да применува различни правила и различни нивоа на контрола.

Реформата на царинскиот систем на ЕУ доаѓа во време кога сè повеќе граѓани на Унијата нарачуваат стока од надвор од неа, а земјите-членки бараат начин да го заштитат домашниот пазар и да ги наплатат поврзаните такси. Советот на ЕУ истакнува дека целта е да се воспостави унифицирана рамка за царински постапки, додека Европската комисија треба да го утврди конечниот износ на таксата пред нејзината примена. Дотогаш, останува отворено прашањето колку точно ќе изнесува новата давачка и како таа ќе се одрази на крајните цени на производите што граѓаните ги нарачуваат од странските онлајн платформи.

За малите трговци и занаетчии во Унијата, ваквата мерка е чекор кон изедначување на условите на пазарот, бидејќи домашните производители и продавачи веќе плаќаат царински и даночни обврски, додека пратките со мала вредност од трети земји досега поминуваа со минимална контрола. Од друга страна, за потрошувачите кои редовно нарачуваат стока од платформи како Тему и Шеин, новите правила значат дека дел од трошоците што досега ги покриваа самите, сега ќе ги плаќаат платформите, но останува да се види дали тие трошоци нема да се префрлат назад врз крајната цена на производите.

Советот на ЕУ го усвои предлогот за регулативата, а примената на дополнителната такса за мали пакети е предвидена од 1 ноември. Привремената царинска давачка од три евра за пратки помали од 150 евра почнува да се применува од 1 јули 2026 година, додека Центарот за царински податоци на ЕУ во Лил треба да проработи во 2027 година. Европската комисија сè уште не го објавила конечниот износ на новата такса, што значи дека точната цена на ракувањето со малите пакети останува да биде утврдена во периодот што следува.