Брисел седум години не може да го запре менувањето на часовникот

Милиони Европејци вчера, на 25 октомври 2026 година, повторно ги поместија стрелките на часовниците за еден час наназад, што е уште еден симболичен доказ за политичкиот парадокс на Европската Унија. Иако Брисел со своите институции, самити, работни групи и бескрајни консултации се амбицира да го уредува светот, седум години не успева да ја спроведе сопствената политичка волја за укинување на сезонското менување на времето.

Европската комисија уште во 2018 година предложи да се прекине практиката на двапати годишно менување на времето, а Европскиот парламент во 2019 година ја поддржа идејата. Но предлогот остана блокиран во Советот на ЕУ, каде што земјите членки не успеаја да постигнат заедничка позиција. Во јануари 2026 година Комисијата соопшти дека започнува нова студија, чии резултати се очекуваат до крајот на годината. Така, по години политички расправи, Европа повторно се враќа на почетокот — да испитува, да анализира и да чека, до ниво на тешка институционална тромост и неефикасност.

Иронијата е речиси совршена, оценуваат набљудувачите на европските институции. „Најмоќниот“ европски политичко-економски сојуз не може да донесе конечна одлука за прашање што директно го засега секојдневието на неговите граѓани. Не станува збор за војна, за промена на границите, за милијарди евра помош или за проширување, буџет или некој сложен геополитички договор. Станува збор за еден час — за времето, кое одамна престана да биде само астрономска категорија и стана прашање на здравје, работа, транспорт, енергетика и квалитет на живот.

Проблемот, сепак, не е во тоа што секоја одлука мора да биде брза. Одговорната политика бара анализа, консултации и процена на последиците. Проблемот започнува кога процедурите за донесување одлуки стануваат алиби за избегнување одговорност, кога институциите со години одложуваат јасна политичка волја изразена од избраните претставници на граѓаните. Токму тоа се случува со прашањето за сезонското менување на времето: политичката волја постои, но механизмот за нејзино спроведување останува заглавен.

Случајот со часовникот е огледало за ефикасноста на Унијата, сметаат критичарите на бриселската администрација. Додека Брисел најавува нови анализи и студии, граѓаните продолжуваат двапати годишно да ги поместуваат стрелките, а европските компании, транспортните системи и енергетските мрежи продолжуваат да се прилагодуваат на промената што многумина ја сметаат за непотребна. Секоја нова студија само го продолжува циклусот на одложување, наместо да понуди конечно решение.

Овој пример покажува како еден навидум едноставен административен проблем може да стане метафора за пошироката институционална парализа на Европската Унија. Кога и најмалите одлуки бараат години преговори меѓу институциите, се поставува прашањето како Унијата ќе се справи со далеку посложените предизвици што ги носи иднината. Засега, одговорот останува заглавен — исто како и стрелките што милиони Европејци повторно ги поместија.