Брисел повикан да посредува: дијалогот Скопје–Софија сè уште без конкретен чекор

Изјавата на известувачот за Македонија во Европскиот парламент, Томас Вајц, дека Брисел треба да одигра поактивна улога во поттикнувањето директни разговори меѓу Скопје и Софија, повторно ја отвора дилемата зошто дијалогот, кој се смета за основа на европските вредности, толку тешко се применува во македонско-бугарските односи. Вајц ја повика еврокомесарката за проширување Марта Кос да вложи поголеми дипломатски напори за надминување на спорот меѓу двете соседни држави, оценувајќи дека единствениот начин да се излезе од сегашниот ќор-сокак е двете влади да седнат на иста маса и директно да разговараат.

Според известувачот во Европскиот парламент, разговорите меѓу Хрватска и Црна Гора треба да послужат како пример за тоа како се надминуваат билатералните разлики меѓу земја членка на Европската Унија и земја кандидат за членство. Тој изрази и благодарност до премиерот, но во изворниот текст изјавата е прекината, без да биде прецизирано на кого точно се однесува благодарноста.

Отворените прашања меѓу две држави, според оценката во текстот, секогаш треба да се решаваат со искрен и директен пристап, без задни намери, политички калкулации и обиди едната страна да ја наметне својата волја врз другата. Особено кога станува збор за соседни земји, кои по природата на нештата се упатени едни на други, недоразбирањата треба да се надминуваат преку разговори, меѓусебно уважување и почит, наместо преку блокади, условувања и опструирање на иднината на соседот.

Таквиот пристап, се наведува во текстот, не создава пријателство, туку, напротив, внесува зла крв меѓу двете општества, ги продлабочува недовербата и предрасудите и ги оддалечува народите, без оглед на тоа што живеат едни до други. Токму таква е денешната реалност во односите меѓу Македонија и Бугарија, се оценува во анализата.

Две соседни држави, кои би требало да градат партнерство и да си помагаат на патот кон заедничката европска иднина, со години се заглавени во спор што наместо да се надминува, постојано произведува нови недоразбирања. Наместо добрососедство, се создаде атмосфера во која двете општества сè почесто се доживуваат како противници, па дури и како непријатели. А кога соседите ќе почнат да се гледаат така, тогаш веќе не станува збор само за дипломатски проблем, туку за сериозно нарушување на меѓусебната доверба.

Во таа насока е и последната изјава на известувачот за Македонија во Европскиот парламент, кој ја повика еврокомесарката за проширување да вложи поголеми дипломатски напори за надминување на спорот меѓу Скопје и Софија. Според Вајц, единствениот начин да се излезе од сегашниот ќор-сокак е двете влади да седнат на иста маса и директно да разговараат, при што тој ги посочи разговорите меѓу Хрватска и Црна Гора како пример за тоа како треба да се надминуваат билатералните разлики меѓу земја членка на Европската Унија и земја кандидат за членство.

Останува отворено прашањето кој и на кој начин ќе ја седне Софија на преговарачката маса, имајќи предвид дека досегашните обиди за дијалог не донесоа конкретен резултат. Европската полемика, размената на мислења и балканските недоразбирања повторно се најдоа во фокусот на вниманието, а повикот до Брисел да преземе поактивна улога доаѓа во момент кога македонско-бугарските односи и натаму се оптоварени со недоверба и со спор што со години не го наоѓа своето решение.