Бернам најавува ново државно тело за енергетската мрежа: дали GB Grid ќе ги намали сметките за струја?

Енди Бернам, во своето прво обраќање на конференцијата на Лабуристичката партија како премиер, треба да ги адресира растечките трошоци за енергија во Британија и слабиот економски раст со планови за ново државно тело задолжено за инвестиции во електричната мрежа. Предлогот за формирање на GB Grid, првпат објавен од The Guardian, се надоврзува на предизборното ветување на партијата за создавање на Great British Energy — државна компанија за инвестиции во обновливи извори — но со потешката задача да ги намали сметките и да ја поттикне економијата.

„Имаме криза со трошоците. Сите го знаеме тоа“, се очекува да каже Бернам. „Цената на енергијата е убиствена за бизнисите, а британските плаќачи на сметки плаќаат некои од највисоките трошоци за енергија во Европа. Имаме енергетски систем во кој цените се диктираат на пазари оддалечени со километри, додека семејствата и бизнисите овде ги носат трошоците. Уште еднаш, британската јавност ја загуби контролата.

Според планот, државната GB Grid ќе соработува со приватниот сектор и мрежните компании за да ја зголеми конкуренцијата во секторот, да ги намали трошоците и да го забрза спроведувањето. Тоа треба да им помогне на компаниите и бизнисите побрзо да се поврзат на електричната мрежа и да ги направи трошоците за енергија поевтини за сите потрошувачи. Создавањето на GB Grid е навремено, бидејќи во наредните години Британија планира да инвестира во надградба на далноводите и електричната инфраструктура повеќе отколку во последните три децении заедно.

GB Grid има ограничени средства — најмногу околу 4 милијарди фунти, или дел од 70 милијарди фунти инвестиции очекувани во следните пет години — па и неговото ниво на „контрола“ веројатно ќе биде ограничено. Покрај новото тело, Бернам планира да ги прошири правата на развивачите и бизнисите да градат сопствена инфраструктура за поврзување на проекти со мрежата. GB Grid ќе биде достапна за поддршка и коинвестирање со компаниите, за да можат да се натпреваруваат за конкурентно тендерирани преносни проекти со постојните мрежни компании. Идејата е инспирирана од пристапот во Ирска, каде што дозволувањето нови компании да се натпреваруваат со постојните мрежи ги забрзало поврзувањата за 11 месеци.

Предлогот наиде на поддршка кај дел од секторот, но други го оценуваат како уште една непотребна агенција. Метју Лоренс од Common Wealth рече дека Обединетото Кралство е една од ретките земји што целосно ја приватизирала својата мрежа и дека денешната најава може да помогне во обнова на државниот капацитет во енергетиката. Даг Пар од Гринпис го оцени планот како добредојден чекор за справување со проблем што со години го мачи секторот за зелена енергија. Грег Џексон, основач на Octopus, долго време е гласен критичар на мрежната индустрија изградена околу регионални монополски компании. Сепак, не сите се убедени. Извор од мрежната индустрија изјави за The Guardian дека сите бараат исти синџири на снабдување и квалификувани изведувачи и дека притисоците нема да бидат поинакви само ако се користи друго име.