Барнам ветува стабилност, но растот на сметките и задолжувањето ја разнишаа фискалната слика

Британскиот премиер Енди Барнам им вети на граѓаните „стабилност“ во јавните финансии, но економската реалност пред која се наоѓа неговата влада е сè само не стабилна. Како што Лабуристичката партија оваа недела заминува во Ливерпул, премиерот и неговиот министер за финансии Џон Хили се соочуваат со фискална безизлез предизвикана од три меѓусебно поврзани притисоци: растечките сметки за енергија, поскапото задолжување и забрзаната инфлација.

Колку подолго трае војната на САД и Израел против Иран, толку е поголема веројатноста британските потрошувачи да мора да ги поднесат повисоките каматни стапки на хипотеките и сметките за енергија — токму во моментот кога владата се бори со сопствените растечки трошоци за задолжување. Регулаторот за Велика Британија, Офгем, го следи тримесечниот период на движење на цените на енергијата што ќе го користи како основа за утврдување на горната граница на цената на енергијата во јануари. Според Банката на Англија, врз основа на цените на фјучерс-пазарите за енергија, Офгем би можел да ја зголеми таа граница за дури 24 отсто во јануари.

Во исто време, креаторите на монетарната политика на Банката на Англија, од гувернерот Ендрју Бејли надолу, постојано сигнализираат дека не можат уште долго да одложуваат покачување на каматните стапки. Бејли изјави дека „ставаме сосема јасно... дека сè потешко ќе биде да се задржи тој став, колку подолго имаме високи цени на енергијата“. Неговата заменичка, Сара Бриден, која како и Бејли не гласаше за покачување на стапките во септември, тоа го опиша со зборовите дека „колку повеќе искри фрламе во бурето барут, толку е поголема веројатноста дека ќе мора да го вклучиме цревото“.

Доналд Трамп ја отфрли можноста самиот да го запре конфликтот. „Ја отфрлам нивната понуда“, им рече тој на новинарите, откако Иран поднесе нов предлог. „Сакаат да склучат договор со кој веднаш би го отвориле теснецот, бидејќи губат многу лошо. . . ние победуваме огромно.

Со британската инфлација веќе над 3 отсто и со изгледи дополнително да порасне, пазарите очекуваат Банката на Англија да ги покачи стапките четирипати, до 4,75 отсто, во следните 12 месеци. Бејли и неговите колеги најверојатно ќе го направат првиот чекор во ноември, една недела по првиот буџет на Џон Хили. Креаторите на политиката ќе мора да го земат предвид и влијанието врз цените на она што се очекува да биде најсилниот систем Ел Нињо во последните 1.000 години, кој освен што е разорен за човечкиот живот, веројатно ќе ги зголеми и трошоците за важни прехранбени производи.

Барнам нудењето „простор за дишење“ од повисоките трошоци го направи обележје на своите први недели на власт, со разумни, но скромни мерки, како ограничувањето на автобуската карта од 2 фунти. На буџетот ќе следи и нова верзија на конзервативната шема „Помош за купување“ за оние што првпат купуваат дом. Но, владата е претпазлива да не објави голем нов пакет поддршка, свесна за кумулативниот трошок од интервенциите на Лабуристите во изминатата година. Тие вклучуваат 2,3 милијарди фунти што Рејчел Ривс ги потроши за намалување на сметките за енергија и намалувањето на ДДВ на домашната електрична енергија, за кое Министерството за финансии сè уште не објаснило како ќе го финансира.

Економистите го повикуваат Хили да биде смел по прашањето на енергијата во буџетот, наместо да чека и да се надева. Експертите од фондацијата за истражување и иновации Неста, на пример, бараат стабилизатор на цената на гасот, кој сега би го ублажил ударот од повисоките цени на товар на Министерството за финансии, но би донел дополнителен приход кога пазарните цени би паднале во иднина. Секоја политика што ги намалува сметките за комунални услуги има дополнителна корист — го намалува притисокот врз инфлацијата и олеснува на Банката да дејствува. На маките на Лабуристите се надоврзува и тоа што трошокот за задолжување на владата нагло порасна во последните недели, заедно со оној на другите големи економии, како што се забрза глобалната распродажба на обврзници.