Банката на Америка: Фед ќе ги качува каматните стапки уште двапати годинава

Банката на Америка не отстапува од својата прогноза дека Федералните резерви годинава ќе ги зголемат каматните стапки уште двапати. Во белешка до клиентите до која имаше увид TheStreet, оваа њујоршка банка поставува и пошироко прашање: дали и дополнителни 75 базични поени затегнување ќе бидат доволни за да се врати инфлацијата кон целта на Фед од 2 отсто?

Од Банката на Америка велат дека продолжуваат да повикуваат на уште две зголемувања од четврт процентен поен, во октомври и во декември. Според нивната оценка, „зголемувањата ќе изгледаат подобро со оглед на минатото ако: акциите и долгорочните каматни стапки растат, економијата издржи и инфлацијата се врати кон целта“. Банката предупредува дека цврстината на номиналната економија ги зголемува ризиците од упорна инфлација, но ги намалува ризиците дека зголемувањата ќе предизвикаат рецесија. Доколку шоковите во понудата се покажат упорни, Фед на крајот би можел да биде принуден да избира меѓу продолжено надминување на инфлацијата и тврдо слетување.

Одлуката на Федералниот комитет за отворен пазар од 16 септември беше едногласна, со 12 гласа „за“, и со неа референтната каматна стапка на Фед се искачи во опсег од 3,75 до 4 отсто. Тоа беше прво зголемување од јануари 2023 година и претставува обновен јастребски притисок за затегнување на монетарната политика по упорните ценовни притисоци поттикнати од растот на енергетските трошоци поради војната со Иран и поврзаните геополитички шокови. Најголемото изненадување беше сигналот на креаторите на политиката дека до крајот на годината може да следи уште едно зголемување, а потенцијално и повеќе, доколку не попуштат енергетските шокови и геополитичките несигурности.

Кварталната прогноза „точкест дијаграм“, односно Резимето на економски проекции објавено истиот ден, покажа средна крајна стапка од 3,6 отсто, што е во согласност со уште едно зголемување од 25 базични поени од сегашната средина. Шестнаесет од вкупно 18 учесници во креирањето на политиката очекуваат барем уште едно зголемување пред крајот на годината. Според белешката на Банката на Америка, соопштението го отфрлило јазикот што ја поврзува инфлацијата со шоковите во понудата, додека резимето покажало посилен раст, повисока инфлација и пониска стапка на невработеност и покрај двете зголемувања годинава.

Банката на Америка не се согласува со аналитичарите кои наклонети кон попустлива политика тврдат дека Фед прави грешка. Според нив, од монетаристичката перспектива на Ворш, стапката на раст на номиналната економија е функција на брзината на парите и на паричната маса, а одговорот на цврстиот номинален раст е забавување на таа брзина преку зголемување на каматните стапки. Во белешката се додава дека податоците ја поддржуваат потребата од зауздување на номиналниот раст.

Претседателот на Фед, Кевин Ворш, имаше репутација на јастреб за инфлацијата додека беше гувернер на Фед од 2006 до 2011 година. На говор минатиот месец во Џексон Хол тој ја потврди посветеноста на скротување на инфлацијата со јасно јастребски пресврт. На прес-конференцијата по состанокот тој изјави дека не можат да влијаат на ниту една поединечна цена, било да е нафтата или храната во продавницата, но дека можат и ќе се погрижат промените во релативните цени да не се прошират и да немаат ефекти од втор и трет ред во економијата. На 17 септември Ворш ја зајакна пораката, јасно ставајќи до знаење дека работата не е завршена, се наведува во белешката.

Зголемувањето на каматните стапки, прво од јануари 2023 година, предизвика бранови низ целиот финансиски систем, при што најнепосредниот притисок ги погоди краткорочните позајмувања како кредитните картички со променлива стапка и студентските кредити. Индиректно, тоа влијае и на хипотекарните кредити со фиксна стапка, кои зависат од приносот на државните обврзници, како и на корпоративниот долг и капиталните инвестиции. Добрата вест е дека каматните стапки на штедните сметки и депозитните сертификати би можеле да пораснат.

Дел од набљудувачите на Фед тврдат дека централната банка не морала да ги зголеми стапките во септември, бидејќи основната инфлација е веќе блиску до 2 отсто, а надминувањето речиси целосно се должи на нарушувањата во понудата од царините и енергетските шокови, кои наскоро ќе исчезнат од годишната стапка. Според Банката на Америка, основната инфлација останува заглавена околу 2,5 отсто веќе неколку квартали, бидејќи политиката не е доволно затегната за да ја врати кон 2 отсто. Од банката оценуваат дека цврстината на економијата ја менува пресметката на ризик и награда на Фед и дека Ворш прави вистинската работа со тоа што го искористува моментот, но и предупредуваат дека цврстиот номинален раст го зголемува ризикот дека, ако Фед не ја затегне политиката, инфлацијата поттикната од побарувачката би можела да се засили.