Банкарскиот сектор во земјава со 15,5 милијарди евра актива: годишен скок од 1,5 милијарди

Банкарскиот сектор во Македонија го затвори првото полугодие од 2026 година со вкупна актива од 15,5 милијарди евра, што претставува впечатлив раст на годишно ниво. Според најновите податоци на Народната банка, салдото заклучно со 30 јуни е за околу 300 милиони евра поголемо од крајот на минатата година, кога активата изнесуваше 15,2 милијарди евра. На годишно ниво, пак, растот е уште поизразен — банкарскиот сектор располага со 1,5 милијарди евра повеќе отколку во истиот период лани, кога првото полугодие го заврши со 14 милијарди евра.

Вкупната актива на една банка опфаќа сè што банката го има како имот или побарување, односно сè во што се вложени средствата на банката. Во неа влегуваат кредитите што банките им ги дале на граѓани и фирми, парите што ги држат на сметки кај Народната банка и други банки, готовината, државните и другите хартии од вредност, другите финансиски средства и побарувања, како и материјалните средства. Токму структурата на оваа актива покажува што стои зад растот на банкарскиот сектор.

Корпоративното кредитирање го држи стапалото на гасот. Вкупните кредити на банките на крајот од јуни достигнаа 9,6 милијарди евра, а кредитирањето во јуни забележа импозантен годишен раст од 13,1 отсто. Притоа, евидентиран е поголем раст во корпоративниот сектор, каде кредитирањето за една година се зголеми за 14,2 отсто, додека кај домаќинствата растот изнесува 12,2 отсто. И покрај тоа што фирмите бележат побрз раст, во апсолутен износ кредитирањето на домаќинствата е малку поголемо од кредитирањето на фирмите.

Вкупниот износ на кредити кај фирмите на крајот од првото полугодие изнесува 293,8 милијарди денари, додека кај домаќинствата е 294,4 милијарди денари. И двата износи се движат околу 4,8 милијарди евра, со малку плус на страната на домаќинствата. Овие бројки покажуваат дека кредитната активност е речиси подеднакво распределена меѓу компаниите и граѓаните, иако динамиката на растот е нешто посилна кај фирмите.

Од другата страна на билансот, депозитите го хранат банкарството. Вкупните депозити во банкарскиот сектор во јуни стигнаа речиси 11 милијарди евра. И депозитите имаат постојан раст, но тој е помал од растот на кредитирањето — во јуни депозитниот раст изнесува 9,9 отсто. Оваа разлика меѓу растот на кредитите и растот на депозитите укажува на тоа дека банките сè повеќе ги активираат своите средства преку кредитна активност, наместо само да ги чуваат како депозити.

Податоците на Народната банка откриваат дека банкарскиот сектор забрзано се полни со пари. Само во споредба со крајот на минатата година, активата е зголемена за околу 300 милиони евра, додека годишниот скок од 1,5 милијарди евра е значително поголем од кварталните поместувања. Ова покажува дека растот не е само резултат на сезонски движења, туку на континуиран тренд на зголемување на вкупните средства со кои располагаат банките.

Кредитирањето на домаќинствата и на фирмите речиси изедначено придонесува за вкупната актива, што значи дека и граѓаните и компаниите активно ги користат банкарските услуги. Растот на корпоративните кредити од 14,2 отсто е нешто повисок од растот кај домаќинствата од 12,2 отсто, но во апсолутни износи домаќинствата имаат мала предност со 294,4 милијарди денари наспроти 293,8 милијарди денари кај фирмите.

Вкупната слика за првото полугодие од 2026 година е јасна: банкарскиот сектор во Македонија располага со 15,5 милијарди евра актива, кредитите достигнаа 9,6 милијарди евра, а депозитите речиси 11 милијарди евра. Годишниот раст на активата од 1,5 милијарди евра и растот на кредитирањето од 13,1 отсто ја потврдуваат динамиката на секторот, додека податоците за депозитите покажуваат дека штедењето останува стабилно, но со поумерен раст од кредитната активност.