Балкански „нордиски совет“ — идеја за соработка без решавање на историјата
Автор: Редакција на FinPortal.mk ·
Идејата за формирање балкански, или пошироко југоисточноевропски, „нордиски совет“ повторно се актуелизира како прагматичен модел за регионална соработка, инспириран од искуството на скандинавските земји. Според размислувањето изнесено во текстот под наслов „Балкански нордиски совет: Идеја што може да ја промени“, станува збор за предлог што на прв поглед звучи романтично, но при подлабоко разгледување се покажува како практичен и проверен во регионот на Скандинавија. Основната порака на идејата е дека Балканот би можел да престане со обидите да ја реши својата историја и наместо тоа да почне да ја користи политичката прагма, како што тоа го прават Скандинавците. Авторот на размислувањето јасно нагласува дека идејата за еден балкански или југоисточноевропски „нордиски совет“ не ја толкува како нова Југославија, ниту како федерација, уште помалку како нова држава или некаква балканска суперструктура што ќе им кажува на народите во регионот како да живеат. Напротив, тој ја гледа како нешто многу попрагматично — како заедница на држави што не мора да се согласуваат за своето минато за да можат да соработуваат околу својата иднина. Според изнесената визија, околу иста маса би можеле да седнат единаесет држави: Словенија, Хрватска, Босна и Херцеговина, Србија, Црна Гора, Македонија, Албанија, Бугарија, Романија, Грција и Турција. Станува збор за земји со различни истории, јазици и религии, различни политички системи, различни степени на економски развој и различни геополитички ориентации. Но, како што се нагласува, сите тие делат еден регион, еден поширок простор со значајни ресурси, испреплетени пазари, поврзани човечки судбини, а што е можеби најважно — огромен број проблеми што ниту една од нив не може сама да ги реши. Како клучен аргумент се наведува нордиската лекција. Кога ќе се спомене нордискиот модел, обично се мисли на богатството, социјалната држава, високата доверба во институциите или квалитетот на демократијата. Но, како што се оценува, најинтересната норди