Бакарот поскапува, а Македонија сè уште чека на нови рудници

Глобалниот пазар на бакар се приближува до клучна пресвртна точка, бидејќи прекините во снабдувањето од рудниците, недостатокот на големи наоѓалишта и зголемената побарувачка се закануваат да го прошират веќе постојниот дефицит. Според анализата на „Фајненшл тајмс“, аналитичарите очекуваат „голем недостиг“ во снабдувањето со бакар почнувајќи од 2027 година, што ја прави состојбата на пазарот сè понеизвесна.

Швајцарската инвестициска банка UBS Group сега предвидува дека дефицитот на бакар следната година ќе достигне 379.000 тони, што претставува зголемување од 73 отсто во однос на очекуваниот дефицит од 219.000 тони во 2026 година. Овие бројки јасно покажуваат дека загриженоста во врска со понудата е оправдана и дека пазарот веќе реагира на недостигот од нови наоѓалишта.

Референтната цена на бакарот на Лондонската берза за метали (LME) се движи околу 14.800 американски долари по тон, што го потврдува високото ниво на цените и притисокот врз пазарот. Додека светот трага по нови наоѓалишта, Македонија има само еден активен рудник за бакар, иако според одредени проценки земјава поседува големо количество од овој ресурс.

Единствено работи рудникот за бакар Бучим, заедно со новиот капацитет „Боров дол“, каде преработката дава околу 7.000 до 7.500 тони чисто злато и бакар годишно. Според извештаите на USGS, Геолошкиот завод на САД, кои датираат од пред неколку години, Македонија располага со околу 510 милиони тони бакар. Тие наведуваат дека само на локалитетот „Иловица-Штука“ се проценува дека има околу 410.000 тони чист бакар, во склоп на 237 милиони тони руда, додека локалитетот „Кадиица“ кај Пехчево крие најмалку 100 милиони тони бакарна руда.

Според пишувањата, Геолошкиот завод на Македонија во 1973 година спровел рани геолошки истражувања на ресурсите во Иловица-Штука, но тие стануваат интересни за инвеститорите со модернизацијата на рударството и новите технологии за експлоатација на рудните ресурси. Деталните геолошки истражувања на инвеститорот потврдиле ресурси од 410.000 тони бакар, што го прави овој проект најнапреден нов рударски проект во државата.

Инвестицијата во Иловица има потенцијал за извоз од над 10.000 тони бакар на годишно ниво во период од две децении, што би можело значително да ја промени сликата на македонското рударство. Сепак, проектот сè уште чека старт, додека глобалниот пазар на бакар се соочува со сериозен дефицит и растечки цени.

Актуелното високо ниво на цените на бакарот во светски рамки укажува на тоа дека загриженоста во врска со понудата е оправдана и се одразува на пазарот. Недостигот на нови наоѓалишта и прекините во снабдувањето од постојните рудници дополнително го засилуваат притисокот, а земјите со значителни ресурси, како Македонија, би можеле да имаат клучна улога во иднината на глобалното снабдување со бакар.