Австрија не открива кој предлог за проширување ќе биде избран на 30 септември

Австрискиот амбасадор во Северна Македонија, Мартин Памер, изјави дека сè уште не е јасно кој од предложените документи за новиот модел на постепена интеграција на земјите од Западен Балкан во Европската Унија ќе биде прифатен. Изјавата е дадена во пресрет на 30 септември, кога се очекуваат нови чекори на Европската комисија во процесот на проширување, пренесува Колегиум.

Памер на денешниот настан во Скопје, со кој Австрија го презема претседавањето со иницијативата „Славков 3“, беше прашан кој од нон-пејперите за иднината на проширувањето „ќе победи“ на 30 септември. „Ова сè уште не е целосно јасно. Сè уште трае процесот на дискусија за различните документи“, одговори австрискиот амбасадор.

Според изворот, во мај годинава Австрија, Чешка, Италија, Словачка и Словенија предложија систематска секторска интеграција на земјите од Западен Балкан во единствениот пазар на Европската Унија. Предлогот предвидува постепено отворање на конкретни сектори за земјите кандидати, паралелно со исполнувањето на условите и усогласувањето со европските правила.

Претходно, Франција и Германија предложија поширок модел на постепена интеграција, со кој кандидатите би можеле постепено да добиваат пристап до делови од единствениот пазар, европските програми и одредени институционални механизми уште пред полноправното членство. Двете земји нагласуваат дека таквиот модел не треба да го замени полноправното членство, туку да го забрза патот до него.

Како што се наведува, постепената интеграција е веќе дел од пристапот на Европската Унија кон Западен Балкан. Европската комисија преку Планот за раст предвидува земјите од регионот постепено да добиваат дел од придобивките од единствениот пазар пред полноправното членство, во замена за спроведување реформи.

Австрискиот амбасадор најави дека на 27 септември во Виена ќе се одржи министерска конференција на земјите од Западен Балкан и „Славков 3“, на која ќе се разговара за напредокот и иднината на процесот на проширување. „Она што е позитивно е дека постои внимание за процесот на проширување, дека имаме напредок. Сега зборуваме за конкретни датуми кога Црна Гора ќе се приклучи кон Европската Унија“, рече Памер.

Во однос на Северна Македонија, тој го издвои Планот за раст, оценувајќи дека земјата постигнала напредок во неговата реализација. „Северна Македонија заврши одлична работа кога станува збор за Планот за раст за Западен Балкан. Затоа, повеќе од 140 милиони“, се наведува во изворот, без дополнителни детали за контекстот на таа сума.

Средбата во Виена доаѓа во момент кога неколку земји-членки на Европската Унија имаат различни визии за тоа како да се забрза патот на кандидатите кон полноправно членство, без притоа да се заобиколат условите што се поставени пред нив. Додека едната група земји инсистира на секторски пристап, втората предлага поширока рамка што ќе опфати повеќе области од единствениот пазар и европските програми.

Од изјавата на Памер произлегува дека конечната одлука за тоа кој документ ќе биде основа за натамошниот процес сè уште не е донесена и дека дискусиите меѓу засегнатите страни продолжуваат. Тоа значи дека 30 септември, кога се очекуваат нови чекори од Европската комисија, ќе биде клучен датум за насоката во која ќе се движи проширувањето кон Западен Балкан.

За Северна Македонија, која е кандидат за членство, исходот од овие дискусии е од директно значење, бидејќи моделот што ќе биде избран ќе определи колку брзо и на кој начин земјата ќе може да пристапи кон делови од единствениот пазар и европските програми пред полноправното членство. Планот за раст, кој веќе е во сила, претставува конкретен механизам преку кој регионот добива дел од придобивките во замена за реформи, а Памер оцени дека Северна Македонија тука постигнала напредок.

Останува да се види дали министерската конференција во Виена на 27 септември ќе донесе приближување на позициите меѓу земјите што предлагаат различни модели, како и дали Европската комисија на 30 септември ќе даде јасна насока за тоа кој нон-пејпер ќе го одреди новиот пат кон Европската Унија.