Американските избори и прашањето дали ќе го пробијат балонот на вештачката интелигенција

Распродажбата на американските берзи во четвртокот беше најдраматична на Насдак, каде што котираат технолошките гиганти како Алфабет, Нвидија, Мета и Епл. Падот следеше по убедливите победи на демократите на овонеделните меѓуизбори во САД, со кои партијата доби целосна контрола врз Конгресот. Голем број водечки демократи водеа кампања против неограниченото ширење на дата-центри, кои ја потпираат експанзијата на вештачката интелигенција. Стравувањата дека тоа ќе доведе до построга регулатива на вештачката интелигенција очигледно предизвикаа вознемиреност кај инвеститорите, но загриженоста за перспективите на индустријата расте веќе извесно време.

Објавувањето на Chat GPT од Open AI кон крајот на 2022 година нашироко се смета дека го поттикна масовниот јавен и корпоративен интерес за практичната употреба на вештачката интелигенција. Тоа предизвика и современа златна треска. Инвеститорите настојуваа да го вложат својот капитал во компании што произведуваат компјутерски чипови и мрежна инфраструктура, градат дата-центри и обезбедуваат енергија за нивно напојување, како и во развојот на самата вештачка интелигенција. Вредноста на технолошките компании вртоглаво порасна. Според истражување на Голдман Сакс, инвестициите во вештачка интелигенција се очекува да достигнат еден трилион долари само во 2026 година. Секторот собра толку многу расположлив капитал што другите индустрии поради тоа се соочија со повисоки трошоци за задолжување.

Но инвеститорите сакаат принос, а во последните месеци расте загриженоста дали бумот на вештачката интелигенција може да ги донесе очекуваните богатства. Тие грижи се појавија во време кога јавните изјави на истражувачи во областа на вештачката интелигенција, кои изразуваат сомнеж во безбедноста на технологијата, дури и сугерирајќи дека таа може да претставува егзистенцијална закана за човештвото, полнат наслови и поттикнуваат шпекулации дека може да следи затегнување на правилата.

Додека администрацијата на Трамп целосно ја поддржува вештачката интелигенција, или „супер интелигенција“ како што претседателот сака да ја нарекува, многу водечки демократи ја искористија загриженоста на граѓаните за ширењето на дата-центрите и нивното влијание врз локалните заедници. Таа загриженост главно се однесува на високата потрошувачка на вода и струја на овие објекти, за која многумина стравуваат дека ќе ги зголеми сметките на домаќинствата, како и на бучавата, користењето на земјиштето и општото нарушување што го носат. Анкета на Галуп објавена во мај покажа дека 71 отсто од Американците би се спротивставиле на изградба на дата-центар во нивната заедница. За споредба, тој процент за нуклеарна централа изнесува 53 отсто.

Џејмс Таларико, кој победи во трката за Сенатот во Тексас, некогаш цврсто републиканска држава, беше меѓу оние што го искористија овој скептицизам. „Додека сакаме да ја заштитиме американската лидерска позиција во вештачката интелигенција, сè уште се справуваме со тоа како таа ќе влијае врз сè, од начинот на кој работиме до начинот на кој учат нашите деца“, рече тој. „Мораме да ги заштитиме Американците и да воспоставиме јасни, доследни закони за бизнисите.“ Со контрола врз двата дома на Конгресот, демократите сега се очекува поенергично да ја оспоруваат технолошката агенда на претседателот, додека воведуваат законодавство што би можело да ја ограничи експанзијата на индустријата. Новоизбраната демократска гувернерка на Тексас, Џина Хинохоса, водеше кампања против дата-центрите и вети мораториум врз изградбата на нови објекти. Нејзината победа може да значи противење на технолошкиот милијардер Илон Маск, кој премести големи делови од операциите на SpaceX и Тесла во државата, долго време републиканско упориште. Сопственикот на Тесла потрошил речиси 450 милиони долари за поддршка на републиканските кампањи на меѓуизборите.

Како што истакнува Тадор Браун, косновател на британската технолошка компанија Arm Holdings, „вредноста на акциите се заснова на идните приходи, а не на сегашните“. Ако наградите не се толку големи колку што се очекуваше, некои инвеститори ќе изберат да продадат. Падовите на берзите во последните 24 часа изгледа дека беа поттикнати од резултатите од меѓуизборите. Но загриженоста дека технолошките компании се преценети беше изразувана многу пред изборите. Прашањето сега е дали ова е само отстранување на пената од претерано разигран пазар или знак дека златната треска на вештачката интелигенција е балон што е пред пукање, со многу пошироки последици. Нандини Рој Чоудхури од Future Market Insights смета дека инвеститорите ќе проценат дали политичката промена може да доведе до ограничувања во изградбата на дата-центри, потрошувачката на енергија и примената на технологијата на вештачка интелигенција.