Американските берзи се поскапи од кога било — што порачуваат советите на Ворен Бафет

Американските берзански индекси S&P 500 и Nasdaq Composite во последните четири години речиси непрекинато растат. И покрај низа настани што можеа да го нарушат пазарот, инвеститорите ги искористија падовите на цените на акциите и ги турнаа индексите до нови рекордни нивоа оваа година. Но како што биковскиот пазар се приближува кон својата четиригодишнина, акциите како група никогаш не изгледале поскапи.

Пред 25 години, кога пукна интернет-балонот, Ворен Бафет сподели едноставна мерка што ја нарече „најдобрата поединечна мерка за тоа каде стојат вреднувањата во секој даден момент“. Денес таа мерка достигнува нови рекордни нивоа, што укажува на сериозно превреднуван пазар на акции. Сепак, како што пишува Yahoo Finance, бафетовата безвременска мудрост може да ги насочи инвеститорите кон пазарни можности.

Мерката е позната како „Бафетов индикатор“, откако тој првпат ја објави во 2001 година. Пресметката е едноставна: се зема вкупната пазарна капитализација на индексот Wilshire 5000, најширокиот индекс на американскиот берзански пазар, и се дели со американскиот БДП. Бафет предупредил: „Ако односот се приближи до 200 отсто — како што беше случај во 1999 и дел од 2000 година — си играте со оган.“ Денес тој однос изнесува околу 240 отсто, највисоко ниво досега.

Тоа не е единствениот показател за вреднување на или близу рекордни нивоа. Многу е пишувано за односот цена-заработка (P/E) и цикличниот прилагоден P/E на S&P 500, а двата се близу нивоата видени последен пат за време на интернет-балонот. Премијата за ризик од капитал исто така се намалува, а маргиналниот долг достигнува нови рекорди и расте брзо.

Сепак, пред инвеститорите да почнат да бегаат, има неколку важни фактори што треба да се земат предвид. Постојат добри причини американските акции денес да имаат повисока пазарна капитализација како процент од американскиот БДП отколку порано — компаниите, особено најголемите американски, остваруваат поголем процент од продажбата на меѓународните пазари. Аналитичарот на FactSet Research, Jonas Svallin, неодамна го прилагодил Бафетовиот индикатор за да го земе предвид растечкиот дел од профитот остварен на меѓународните пазари. Тоа ја намалило мерката на 144 отсто, што, според него, сè уште е превреднувано, но не е „играње со оган“.

Дополнително, силните изгледи за раст на заработката ги поддржуваат многу високите вреднувања. Аналитичарите очекуваат S&P 500 да оствари просечен раст на заработката од над 26 отсто годишно во следните пет години. Во меѓувреме, корпоративните профити како процент од БДП значително се искачија над нивоата од 1999 и 2000 година, што укажува дека цените на акциите се оправдани.

Тоа не значи дека високите вреднувања се без ризик. Секој недостиг во високите очекувања на пазарот може да ги разниша акциите. Затоа инвеститорите треба да се фокусираат на клучен дел од мудроста на Ворен Бафет, кој функционира подеднакво добро и кога акциите се скапи и кога се евтини. Во писмото до акционерите на Berkshire Hathaway од 1986 година, Бафет ја изложил целата инвестициска стратегија во една реченица: „Едноставно се обидуваме да бидеме исплашени кога другите се алчни и да бидеме алчни само кога другите се исплашени.

Важно е да се напомене дека „берзанскиот пазар“ не е само една работа — тој е огромна збирка компании од различни индустрии, а пазарот ставил вредност на секоја од нив. Некои делови од пазарот покажуваат екстремна алчност, други покажуваат карактеристики на претерано исплашени инвеститори. Клучно е да се фокусираме на вторите, а да ги избегнуваме првите.

Претходно оваа година, акциите на софтверските компании доживеаја масовна распродажба поради стравувања дека вештачката интелигенција нивните производи ќе ги направи нерелевантни со текот на времето. Инвеститорите силно ја дисконтираа денешната заработка со очекување дека растот на заработката е неодржлив и дека на крајот многу компании за деловен софтвер ќе видат намалување на приходите. Иако тие стравувања донекаде стивнаа, софтверските акции како група сè уште изгледаат исклучително потценети. Неодамна, инвеститорите почнаа да ги намалуваат вреднувањата на некои од најголемите светски компании за облак-пресметување: Amazon, Microsoft и Alphabet. Стравувањата од балон во вештачката интелигенција, дека овие компании градат прекумерни капацитети, создадоа голема несигурност за нивните идни приноси од денешните трошења. Бафет, пак, гледа можност во овие акции, а тој и извршниот директор на Berkshire, Greg Abel, направија масовна инвестиција во Alphabet.