Американската автоиндустрија предупредува: кинеските возила може да бидат кутија на Пандора

Додека претседателот Доналд Трамп се подготвува за средба со кинескиот претседател Си Џинпинг, американската автомобилска индустрија го повикува да им забрани влез на кинеските производители на возила во САД. Предупредувањето доаѓа и од законодавците, кои бараат ограничувањата да останат на сила, додека низ Конгресот се движат двопартиски предлози за забрана на кинеските автомобилски компании.

Трамп претходно овој месец изјави дека можеби е „во ред“ да им се дозволи на кинеските производители да влезат во САД доколку возилата ги произведуваат во земјата. Тоа предизвика конзорциум на автомобилски трговски групи, кои ги претставуваат сите главни сегменти на американската автоиндустрија, да го повикаат да ја преиспита таа позиција. Пораката беше невообичаено обединета — од производители, застапници и добавувачи. Повеќе од дваесетина демократски законодавци потоа испратија сопствено писмо со ист повик.

„Во овој момент тоа не е партиско прашање“, изјави сенаторката Елиса Слоткин за новинарите. „Станува збор за тоа дали сакаме да произведуваме автомобили во Америка и дали сакаме производствена база што може да се прилагоди кога ќе ни треба. Ако го сакаме тоа, не треба да ги пуштаме во нашата земја.

Трамп треба да биде домаќин на Си и на кинеската делегација во четврток и петок. Според извештаите, делегацијата би можела да ги вклучи Ванг Чуанфу, основач на BYD, најголемиот кинески производител на автомобили, и Робин Ценг, основач на CATL, најголемиот светски производител на батерии за електрични возила. Мајкл Дан, експерт за кинеската автомобилска индустрија и поранешен директор во General Motors, смета дека и самото можно присуство на тие двајца раководители ја нагласува важноста на посетата на Си за американската автоиндустрија.

Според Reuters, меѓу присутните на државната вечера за Си се очекува да биде и извршната директорка на GM, Мери Бара, заедно со други американски раководители, меѓу кои и извршниот директор на Tesla, Илон Маск. Ford одби да открие дали неговиот директор Џим Фарли ќе присуствува, откако Министерството за транспорт ја критикуваше компанијата за нејзините врски со Кина, вклучително и договорот за лиценца со CATL. Stellantis, пак, соопшти дека неговиот директор Антонио Филоса е надвор од земјата и не планира да присуствува.

Притисокот доаѓа во момент кога возилата произведени во Кина брзо се шират надвор од домашниот пазар, особено во Европа и во Централна и Јужна Америка. Постои страв меѓу глобалните производители дека кинеските конкуренти, како BYD и Geely, кои добиваат силна државна поддршка, би можеле да ги поплават светските пазари и да ги поткопаат домашното производство и цените на возилата. Дан не верува дека тие стравови се претерани и вели дека кинеските производители „брзо би ја надвладеале американската автоиндустрија, исто како што сега ја опустошуваат Европа“.

Според истражувачката и консултантска фирма GlobalData, глобалниот пазарен удел на кинеските брендови скокнал за речиси 70 отсто од 2020 до 2025 година. Нивниот удел во Европската Унија во 2020 година бил практично никаков, но во август достигнал 12 отсто, според германската Dataforce. Дан во објава напиша дека „бројните кинески производители на автомобили во моментов водат војна на цените до смрт дома“ и дека пристапот до американскиот пазар, „далеку најпрофитабилниот автомобилски пазар во светот, е како огромен резервоар на кислород што спасува живот“.

Со децении Кина беше еден од најголемите и најбрзо растечките пазари во светот, а странските производители масовно доаѓаа со надеж за голема продажба и профит. По години успех за компании како GM, кинескиот автомобилски сектор брзо се преобрази од затворена индустрија во најголем извозник на возила во светот. Растот е поттикнат од државното финансирање на компаниите, како и од културата на иновација и брзина, велат експертите. Одлуката за засилување на извозот дојде по забавувањето на кинескиот пазар и недоволната искористеност на капацитетите.