Алта банка пред пратениците: Комисијата за финансии ги испитува причините за кризата

Собраниската Комисија за финансирање и буџет денеска ќе одржи надзорна расправа на која ќе се разгледуваат причините за воведувањето привремена администрација во „АЛТА банка“ АД Битола, постапувањето на Народната банка и одговорноста на надлежните институции. На седницата се поканети претставници на Владата, органите на државната управа, како и други лица кои можат да дадат информации поврзани со состојбата во банката.

Предмет на расправата ќе бидат околностите што довеле до одлуката за воведување администрација, улогата на Народната банка во целиот процес, како и чекорите преземени за заштита на клиентите, штедачите и финансискиот систем. Пратениците, според најавата, треба да добијат одговори за тоа како се стигнало до состојбата во која битолската банка остана без дозвола за работа на својот доминантен акционер, како и за тоа кои институции и на кој начин реагирале во периодот што претходел на воведувањето на привремената администрација.

Во „АЛТА банка“ АД Битола од 1 ноември е воведена привремена администрација, откако на нејзиниот доминантен акционер, „АЛТА банка“ АД Белград, српскиот надлежен супервизорски орган ѝ ја одзеде дозволата за работа и донесе одлука за исполнување услови за поведување стечајна постапка. Од Народната банка објаснија дека целта на мерката е битолската банка да продолжи со работа, а средствата и интересите на штедачите и останатите доверители да бидат заштитени до решавање на сопственичката состојба. Привремената администрација е предвидено да трае три месеци.

За администратори се назначени Илија Андовски, Весна Стојчевска и Марија Тодоровска од Народната банка, кои ги презедоа надлежностите на Управниот и Надзорниот одбор, како и на Собранието на акционери, освен одлуките поврзани со зголемување на капиталот. Администраторите имаат рок од 21 ден да ја анализираат состојбата во банката и да достават извештај до Извршниот одбор на Народната банка. Токму овој извештај, како и наодите од надзорот, се очекува да бидат меѓу клучните документи врз кои ќе се темели расправата во собраниската комисија.

Во меѓувреме, Народната банка информираше дека постепено се олеснуваат условите за користење на банкарските услуги за клиентите на „АЛТА банка“ АД Битола. Клиентите со платежни картички можат да ги користат услугите на електронското и мобилното банкарство согласно неделен лимит од 15.000 денари, додека оние без платежни картички можат да располагаат со средства до 20.000 денари за период од две недели. Од денеска започнува со работа и експозитурата на „АЛТА банка“ во Скопје, во Трговскиот центар „Бисер“, а продолжуваат со работа и експозитурите во Битола, Струмица и Тетово.

Надзорната расправа во Комисијата за финансирање и буџет доаѓа во момент кога јавноста бара одговори за тоа како една банка со седиште во Битола се нашла во ситуација нејзиниот главен акционер да остане без дозвола за работа во соседна држава, а со тоа да биде доведена во прашање и стабилноста на домашната банка. Пратениците ќе имаат можност да ги сослушаат претставниците на Владата и на државната управа, но и други лица кои можат да дадат информации поврзани со состојбата, што значи дека расправата не е ограничена само на претставниците на извршната власт и на централната банка.

Од Народната банка претходно беше нагласено дека целта на привремената администрација е заштита на штедачите и на останатите доверители, како и одржување на функционирањето на банкарскиот систем. Со оглед на тоа што администрацијата е предвидена да трае три месеци, расправата во Собранието треба да покаже и какви се плановите за натамошно решавање на сопственичката структура на битолската банка и дали се разгледуваат опции за нејзино преземање или рекапитализација.

Комисијата за финансирање и буџет со оваа седница фактички отвора политичка и институционална проверка на целиот случај, кој започна со одлуката на српскиот супервизорски орган за одземање на дозволата за работа на „АЛТА банка“ АД Белград и со одлуката за исполнување услови за поведување стечајна постапка. Одговорите што ќе бидат изнесени пред пратениците ќе бидат основа за натамошни чекори, вклучително и можност за дополнителни контролни механизми врз работата на институциите вклучени во процесот.

Расправата е закажана за денеска, а покрај претставниците на Владата и на органите на државната управа, на неа се поканети и други лица кои можат да дадат информации поврзани со состојбата во банката. Јавноста, пред сè клиентите и штедачите на „АЛТА банка“ АД Битола, со внимание ги следи најавите за тоа какви одговори ќе бидат дадени пред пратениците и дали расправата ќе резултира со конкретни заклучоци за натамошното функционирање на банката и за заштитата на нивните средства.