Предвидување дефекти, протеинска лимонада и микрозеленчук: македонски зелени идеи патуваат во Призрен
FinPortal.mk · 6.10.2026 г.
СКОПЈЕ, 6 октомври 2026 – По завршувањето на националното финале, Здружението АРНО ги објавува трите победнички идеи кои ќе ја претставуваат Македонија на регионалниот натпревар „Зелени идеи од Балканот“ (Balkan Green Ideas), што ќе се одржи од 3 до 5 ноември во Призрен, Косово. Станува збор за ding.mk од Битола, Медотека Најдовски од Велес и Урбана фарма од Скопје.ding.mk (Битола) — браќата Благојче и Александар Количоски развиваат систем за предвидување и нискобуџетни сензори за мали производители. Платформата веќе работи кај клиент, следи температура, влажност и управува со вентили, со сопствен софтвер на стандарден хардвер. Со продолжување на работниот век на старите машини и спречување на дефекти, системот го намалува отпадот, енергетската потрошувачка и вградените емисии од нова опрема.Протеинска лимонада од оревово брашно (Велес) — семејната компанија „Медотека Најдовски“ произведува ладно цедено масло од ореви, при што како отпад останува брашно со над 45 отсто протеин. Наместо да го фрла, тимот го комбинира со лиофилизиран лимон и создава растителен протеински пијалок во прав, без глутен, соја и лактоза. Идејата е пример за циркуларна економија — отпадот станува премиум производ, со помал еколошки отпечаток од животинскиот протеин.Урбана фарма (Скопје) — Коста Богучевски, студент по фармација, во 24 квадратни метри од семејниот дом развива вертикална фарма за микрозеленчук. Користи постоечки простор без нова градба, LED осветлување, кокосов супстрат и електричен трицикл за достава. Микрозелените билки растат брзо, со малку вода и без хемиски средства, а отпадот се компостира — што ја прави идејата пример за одржливо урбано земјоделство.Годинешното издание на „Зелени идеи“ опфати импресивен спектар на идеи: програми за пчеларско менторство што ги поврзуваат почетниците со пчелни семејства, апликација со вештачка интелигенција што помага луѓето да купуваат помалку и да го носат она што веќе го имаат, рачно изработена природна козметика со одговорна амбалажа,